Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 82

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

Devanagari script

सिंहाय वर्मास्त्रं हृञ्च प्रोक्तः सिंहमनुर्मुने । दद्यादासनमेतेन मूर्तिं मूलेन कल्पयेत् ॥ ८२ ॥

Transliteration

siṃhāya varmāstraṃ hṛñca proktaḥ siṃhamanurmune | dadyādāsanametena mūrtiṃ mūlena kalpayet || 82 ||

Translation

О мудрец, биджа-слог «хр̥ṁ» провозглашён как варма — защитная броня — и как астра — мантра-снаряд — для львиного образа. Им следует поднести асану (сиденье), а мӯла-мантрой надлежит должным образом установить и устроить мурти.

Word by Word

• सिंहाय: to/for the Lion (deity)
• सिंहाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• वर्म-अस्त्रम्: armor and weapon
• वर्म-अस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्मन् + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व (वर्म च अस्त्रं च)

• हृँ: the bīja “hṛṃ/hṛñ”
• हृँ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हृँ (बीज/अव्यय-स्वरूप)
• Form: बीजाक्षर-निपात (mantric seed syllable)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• प्रोक्तः: is said/declared
• प्रोक्तः: Kriya (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सिंह-मनुः: the Lion-mantra (manu)
• सिंह-मनुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिंह + मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (सिंहस्य मनुः)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• आसनम्: a seat
• आसनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एतेन: with this
• एतेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन (pronoun)

• मूर्तिम्: an image/form
• मूर्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मूलेन: with the root (mantra)
• मूलेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• कल्पयेत्: should arrange/construct
• कल्पयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कॢप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Narada (teaching in a technical-ritual context, addressed to a sage/interlocutor)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narasimha
• Hrīm (bīja)
• Mūla-mantra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that devotion is supported by precise mantra-vidhi: the bīja “hr̥ṁ” functions as protection (kavaca) and spiritual force (astra), while the mūla-mantra establishes stable presence of the deity in the icon for worship.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as disciplined upāsanā—offering āsana, invoking protective mantras, and installing the deity through the mūla-mantra—so devotion becomes a structured, reverent service rather than a merely emotional act.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights applied ritual science—mantra application (bīja, mūla-mantra), protective kavaca/astramantra usage, and procedural worship steps (āsana and mūrti-kalpa), aligning with technical liturgical practice associated with Vedāṅga-informed rites.