Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 76

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

अंजनागर्भसंभूतः श्रीरामलक्ष्मणान्वितः । नंदंति कर वर्णांते सैन्यप्राकार ईरयेत् ॥ ७६ ॥

Transliteration

aṃjanāgarbhasaṃbhūtaḥ śrīrāmalakṣmaṇānvitaḥ | naṃdaṃti kara varṇāṃte sainyaprākāra īrayet || 76 ||

Translation

Рождённый из чрева Анжаны и сопровождаемый Шри Рамой и Лакшманой,—это следует произносить как защитный вал для войска; оно приносит радость в завершении дела.

Word by Word

• अञ्जना-गर्भ-सम्भूतः: born from Añjanā’s womb
• अञ्जना-गर्भ-सम्भूतः: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अञ्जना (प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक) + सम्भूत (कृदन्त; सम् + √भू (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; तत्पुरुषः (अञ्जनायाः गर्भात् सम्भूतः)

• श्री-राम-लक्ष्मण-अन्वितः: accompanied by Śrī Rāma and Lakṣmaṇa
• श्री-राम-लक्ष्मण-अन्वितः: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + राम (प्रातिपदिक) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; अनु + √इ (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; तत्पुरुषः (श्रीरामलक्ष्मणाभ्याम् अन्वितः = accompanied by)

• नन्दन्ति: they rejoice
• नन्दन्ति: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: √नन्द् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• कर: hand / (the word) ‘kara’
• कर: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (contextually as a recited word)

• वर्ण-अन्ते: at the end of the syllable/letter
• वर्ण-अन्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमास; ‘अन्ते’ इति सप्तमी-एकवचन-आधारित अव्ययार्थः (at the end of the syllable/letter)

• सैन्य-प्राकारम्: the army’s rampart/fortification
• सैन्य-प्राकारम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक) + प्राकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (सैन्यस्य प्राकारम्)

• ईरयेत्: should utter/declare
• ईरयेत्: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: √ईर्/ईरय् (धातु; causative of √ईर्)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः; विध्यर्थः (should utter)

Speaker

Narada (teaching within a Vedanga/technical recitation context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Anjana
• Hanuman
• Rama
• Lakshmana

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents Hanumān—identified by his birth from Añjanā and inseparability from Rāma and Lakṣmaṇa—as a living principle of divine protection; recitation is framed as rakṣā (spiritual safeguarding) that steadies and gladdens the practitioner at completion.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through remembrance and utterance of the connected triad—Rāma, Lakṣmaṇa, and Hanumān—highlighting devoted association (anvitatva) and reliance on divine guardianship rather than mere personal strength.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse implies disciplined recitation/utterance (īrayet) and attention to the sequence/end of syllables or wording (varṇānte), aligning with Vedanga concerns such as śikṣā (phonetics) and proper mantra-prayoga (application).