Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 115

Hanumān-mantra-kathana: Mantra-bheda, Nyāsa, Yantra, and Prayoga

Devanagari script

प्रजपेदयुतं यस्तु संधिं कुर्याद्द्विपद्वयोः । ध्यात्वा लंकां दहंतं तमयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥ ११५ ॥

Transliteration

prajapedayutaṃ yastu saṃdhiṃ kuryāddvipadvayoḥ | dhyātvā laṃkāṃ dahaṃtaṃ tamayutaṃ prajapenmanum || 115 ||

Translation

Кто совершит сандхи (эвфоническое соединение) двух пад, тот должен повторить мантру десять тысяч раз; созерцая Того, кто сжёг Ланку, следует вновь повторить эту мантру ещё десять тысяч раз.

Word by Word

• प्रजपेत्: should recite repeatedly
• प्रजपेत्: क्रिया (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र- जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)

• अयुतम्: ten thousand (times)
• अयुतम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक

• यः: who (he who)
• यः: कर्ता (कर्ता/Agent)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (1st/Nom.), एकवचन (sg.); सम्बन्धक (relative pronoun)

• तु: indeed
• तु: सम्बन्ध (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• सन्धिम्: alliance / treaty
• सन्धिम्: कर्म (कर्म/Object of ‘कुर्यात्’)
• Type: Noun
• Root: सन्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुर्यात्: would make
• कुर्यात्: क्रिया (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)

• द्विपद्वयोः: of the two parties
• द्विपद्वयोः: सम्बन्ध (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: द्वि-पद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Gen.), द्विवचन (du.); समासः—द्वौ पदौ यस्य (द्विगु) → ‘two parties’

• ध्यात्वा: having meditated (on)
• ध्यात्वा: पूर्वकाल-क्रिया (पूर्वक्रिया/Preceding action)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive)

• लङ्काम्: Lanka
• लङ्काम्: कर्म (कर्म/Object of ‘दहन्तम्’)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दहन्तम्: burning
• दहन्तम्: विशेषण (विशेषण/Qualifier of ‘तम्/मनुम्’)
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तम्: that (one)
• तम्: कर्म (कर्म/Object of ‘प्रजपेत्’)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (demonstrative)

• अयुतम्: ten thousand (times)
• अयुतम्: कर्म (कर्म/Object; count)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक

• प्रजपेत्: should recite
• प्रजपेत्: क्रिया (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र- जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• मनुम्: the mantra
• मनुम्: कर्म (कर्म/Object of ‘प्रजपेत्’)
• Type: Noun
• Root: मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मन्त्र’ अर्थे

Speaker

Narada (teaching in a Vedanga/technical-ritual context; dialogue traditionally framed with Sanatkumara)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Laṅkā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links technical correctness in recitation (sandhi of the two pādas) with disciplined mantra-japa and focused dhyāna, teaching that precision plus contemplation empowers the sādhana.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing meditation on the heroic deity who burns Laṅkā while repeating the mantra, it frames japa as devotion supported by vivid remembrance (smaraṇa) and concentrated worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights śikṣā/vyākaraṇa-oriented practice—proper sandhi formation in recitation—and integrates it into mantra-prayoga through a fixed japa count (ayuta = 10,000).