Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 81

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

अपूपलक्षहोमे तु भवेद्वैश्रवणोपमः । क्रुद्धस्य सन्निधौ राज्ञो जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ८१ ॥

Transliteration

apūpalakṣahome tu bhavedvaiśravaṇopamaḥ | kruddhasya sannidhau rājño japedaṣṭottaraṃ śatam || 81 ||

Translation

Совершив хому со ста тысячами подношений апупы (священных лепёшек), человек становится богат, подобно Вайшраване (Кубере). А в присутствии разгневанного царя следует повторить мантру сто восемь раз.

Word by Word

• अपूप-लक्ष-होमे: in the offering of one lakh (100,000) apūpa-cakes
• अपूप-लक्ष-होमे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अपूप (प्रातिपदिक) + लक्ष (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अपूपानां लक्षस्य होमः / अपूपलक्षे होमः)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (indeed/but)

• भवेत्: may become
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• वैश्रवण-उपमः: comparable to Vaiśravaṇa (Kubera)
• वैश्रवण-उपमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वैश्रवण (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वैश्रवणस्य उपमः)

• क्रुद्धस्य: of the angry (one)
• क्रुद्धस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √क्रुध्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• सन्निधौ: in the presence
• सन्निधौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सन्निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अष्ट-उत्तरम्: eight more (i.e., plus eight)
• अष्ट-उत्तरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अष्ट अधिकम् उत्तरम् = eight more)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vaiśravaṇa (Kubera)
• Rājā (King)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links precise ritual action (lakṣa-homa) and disciplined recitation (108-japa) with tangible outcomes—prosperity like Kubera and protection in hostile royal situations—showing the Purana’s technical, results-oriented ritual theology.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While primarily ritual-technical, it implies bhakti through faithful dependence on mantra and sacred offerings: devotion expressed as disciplined practice that seeks divine order and protection rather than mere confrontation.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights prayoga-style ritual procedure: homa with specified count (lakṣa) and japa with a standard sacred number (108), reflecting technical application of mantra-counting and ritual performance used in Vedic sciences.