Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 5

The Exposition of Nṛsiṁha Worship-Mantras, Nyāsa, Mudrās, Yantras, Kavaca, and Nṛsiṁha Gāyatrī

Devanagari script

धनुश्चक्राभयवरान्दधतं नृहरिं स्मरेत् । लक्षं जपस्तद्दशांशहोमश्च घृतपायसैः ॥ ५ ॥

Transliteration

dhanuścakrābhayavarāndadhataṃ nṛhariṃ smaret | lakṣaṃ japastaddaśāṃśahomaśca ghṛtapāyasaiḥ || 5 ||

Translation

Следует созерцать Нṛхари (Нарасимху), держащего лук, диск (чакру), жест бесстрашия (абхая) и руку, дарующую благословение. Надлежит совершить джапу в один лакх (100 000) повторений, а затем принести огненное подношение (хому) в размере одной десятой, с гхи и сладким молочным рисом.

Word by Word

• धनुः: bow
• धनुः: Karma (कर्म) [in sense of 'bearing/holding']
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समाहार-उपकरणार्थे (instrument/attribute item)

• चक्र: discus
• चक्र: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; दधतं इति क्रियायाः कर्म

• अभय: fearlessness (gesture of protection)
• अभय: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; दधतं इति क्रियायाः कर्म

• वरान्: boons
• वरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; दधतं इति क्रियायाः कर्म

• दधतम्: bearing/holding
• दधतम्: Karma (कर्म) [qualifying the object]
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नृहरिम् इति विशेषणम्

• नृहरिम्: Nṛhari (Man-Lion, Narasiṃha)
• नृहरिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नृ + हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; स्मरेत् इति क्रियायाः कर्म; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (नृणां हरिः)

• स्मरेत्: should remember/meditate upon
• स्मरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• लक्षम्: a lakh (100,000)
• लक्षम्: Karma (कर्म) [object/extent of japa]
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; जपः इत्यस्य परिमाणम् (measure)

• जपः: japa (repetition)
• जपः: Karta (कर्ता) [topic/subject]
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधानस्य विषयः

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; दशांशहोमः इत्यस्य सम्बन्धः

• दशांश: a tenth part
• दशांश: Karta (कर्ता) [as part of compound subject]
• Type: Noun
• Root: दश + अंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; होमः इत्यस्य विशेषणम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (दशमः अंशः)

• होमः: homa (oblatory offering)
• होमः: Karta (कर्ता) [topic/subject]
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधानस्य विषयः

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• घृतपायसैः: with ghee and rice-milk (pāyasa)
• घृतपायसैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: घृत + पायस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; होमस्य करणम्; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (घृतं च पायसं च)

Speaker

Narada (in dialogue context with Sanatkumara tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Nṛhari (Narasimha)
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a complete sādhana pattern—dhyāna (meditation on Nṛhari’s protective form), lakṣa-japa (100,000 repetitions), and daśāṁśa-homa (one-tenth fire-offering)—linking inner devotion with disciplined ritual completion.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed as steady remembrance of Nṛhari’s compassionate, protective presence (abhaya and vara), supported by devoted mantra practice and offerings that symbolize surrender and gratitude.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects procedural ritual precision—fixed japa counts (lakṣa), the daśāṁśa rule for homa completion, and specific havis (ghṛta and pāyasa)—a technical, śāstra-style instruction consistent with Vedāṅga-oriented discipline.