Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 69

Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa

Devanagari script

ब्रह्महत्याव्रतं कुर्यात्स षडब्दं मुनीश्वर । अकामतो व्रजेद्यस्तु सोऽब्दकृच्छ्रं समाचरेत् ॥ ६९ ॥

Transliteration

brahmahatyāvrataṃ kuryātsa ṣaḍabdaṃ munīśvara | akāmato vrajedyastu so'bdakṛcchraṃ samācaret || 69 ||

Translation

О владыка мудрецов, следует принять обет искупления за грех brahma-hatyā на шесть лет. Но если человек впал в это без умысла, пусть совершит годичную епитимью kṛcchra.

Word by Word

• ब्रह्महत्याव्रतम्: the vow/penance for brahma-hatya
• ब्रह्महत्याव्रतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्महत्या + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्महत्यायाः व्रतम्)

• कुर्यात्: should perform
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• षडब्दम्: for six years
• षडब्दम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: षट् + अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (षड् अब्दाः यस्य/यावत्)

• मुनीश्वर: O lord of sages
• मुनीश्वर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां ईश्वरः)

• अकामतः: unwillingly / without intent
• अकामतः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अकामतस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/हेतु-अर्थे क्रियाविशेषणम् (adverb: without desire/unknowingly)

• व्रजेत्: should go/commit (i.e., fall into)
• व्रजेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अब्दकृच्छ्रम्: the one-year kṛcchra penance
• अब्दकृच्छ्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अब्द + कृच्छ्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (अब्दस्य कृच्छ्रम् = one-year kṛcchra penance)

• समाचरेत्: should duly practice/undertake
• समाचरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: brahmahatyā-vrata

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: karuna (compassion)

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It distinguishes intentional wrongdoing from unintended fault and prescribes proportionate prāyaścitta, emphasizing moral intent and disciplined purification through vrata and kṛcchra.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly, it supports bhakti by insisting on inner purity and accountability; penitential discipline is presented as a means to restore dharmic fitness for worship and sacred practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual application (Kalpa) is implied: the verse gives a rule-based prescription for prāyaścitta durations (six-year vrata vs one-year kṛcchra) depending on intent.