Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 8

Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

Devanagari script

गृणन्तः परमं ब्रह्म जगच्चक्षुः समौजसः । धर्म्मशास्त्रार्थतत्त्वज्ञास्तेपुर्नैमिषकानने ॥ ७ ॥

Transliteration

gṛṇantaḥ paramaṃ brahma jagaccakṣuḥ samaujasaḥ | dharmmaśāstrārthatattvajñāstepurnaimiṣakānane || 7 ||

Translation

Воспевая Высшего Брахмана — Господа, око вселенной, — те мудрецы, равные в духовной мощи и истинно знающие сущностный смысл дхарма-шастр, совершали тапас в лесу Наймиша.

Word by Word

• गृणन्तः: praising/reciting
• गृणन्तः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: गृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• ब्रह्म: Brahman
• ब्रह्म: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• जगत्-चक्षुः: the eye of the world
• जगत्-चक्षुः: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जगत्-चक्षुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः चक्षुः)

• समौजसः: of equal vigor (balanced in power)
• समौजसः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सम-ओजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (समं ओजः येषाम्)

• धर्मशास्त्रार्थतत्त्वज्ञाः: knowers of the true meaning of dharma-śāstra
• धर्मशास्त्रार्थतत्त्वज्ञाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: धर्म-शास्त्र-अर्थ-तत्त्व-ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (धर्मशास्त्रस्य अर्थतत्त्वं जानन्ति)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• पुः: performed (austerities)
• पुः: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्

• नैमिषकानने: in the Naimiṣa forest
• नैमिषकानने: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: नैमिष-कानन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (नैमिषे कानने)

Speaker

Suta (narrator) describing the sages at Naimiṣāraṇya

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Brahman
• Naimiṣāraṇya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It establishes the Purāṇic setting: realized sages in Naimiṣāraṇya engage in tapas while praising the Supreme Brahman, showing that true scriptural mastery culminates in devotion and contemplation of the Absolute.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is implied through “gṛṇantaḥ”—they actively glorify the Supreme; their austerity is not mere self-denial but worshipful praise directed to the all-seeing Lord (jagac-cakṣuḥ).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse highlights Dharma-śāstra artha-tattva—competence in interpreting scriptural meaning and principles of dharma (applied hermeneutics), which in Purāṇic context supports correct ritual conduct and disciplined tapas.