Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 57

Śokanivāraṇa: Non-brooding, Impermanence, Contentment, and Śuka’s Renunciation

व्याधिभिश्च विवध्यंते व्याघ्रैः क्षुद्रमृगा इव । व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलंधनम् ॥ ५७ ॥

vyādhibhiśca vivadhyaṃte vyāghraiḥ kṣudramṛgā iva | vyādhibhirbhakṣyamāṇānāṃ tyajatāṃ vipulaṃdhanam || 57 ||

Их терзают болезни, как тигры — мелких зверей. Когда недуги пожирают их, они оставляют своё обильное богатство.

vyādhibhiḥby diseases
vyādhibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvyādhi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Bahuvacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (conjunction)
vivadhyanteare slain/are destroyed
vivadhyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + √vadh (वध् धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana, Ātmanepada; passive-like sense 'are killed/are struck down'
vyāghraiḥby tigers
vyāghraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvyāghra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Bahuvacana
kṣudra-mṛgāḥsmall animals
kṣudra-mṛgāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣudra (क्षुद्र प्रातिपदिक) + mṛga (मृग प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya compound; Puṃliṅga (m.), Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Bahuvacana
ivalike, as
iva:
Upamāna-sūcaka (उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (particle of comparison)
vyādhibhiḥby diseases
vyādhibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvyādhi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Bahuvacana
bhakṣyamāṇānāmof those being devoured
bhakṣyamāṇānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Root√bhakṣ (भक्ष् धातु) + bhakṣyamāṇa (कृदन्त, शानच्)
FormŚānac (present passive participle), Puṃliṅga (m.)/Napुंसकलिङ्ग (n.) Genitive/Ṣaṣṭhī, Bahuvacana; 'being eaten/devoured'
tyajatāmof those who abandon
tyajatām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Root√tyaj (त्यज् धातु) + tyajat (कृदन्त, शतृ)
FormŚatṛ (present active participle), Genitive/Ṣaṣṭhī, Bahuvacana; 'of those abandoning'
vipulamabundant, great
vipulam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (n.)/Puṃliṅga (m.) Accusative/Dvitīyā, Ekavacana; agrees with dhanam
dhanamwealth
dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (n.), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana

Unspecified (gnomic/authorial statement)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

{
{'entity': 'vyādhi', 'type': 'concept', 'note': 'disease/illness'}
{
{'entity': 'vyāghra', 'type': 'animal', 'note': 'tiger'}
{
{'entity': 'kṣudra-mṛga', 'type': 'animal', 'note': 'small animals/prey'}
{
{'entity': 'dhanam', 'type': 'concept', 'note': 'wealth'}

FAQs