Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 22

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

मध्यमः पितृदैवत्ये द्विदैवे सौम्यगः शशी । अप्राप्यपौष्णभाद्रौद्रामदुक्षाविशशी शुभः ॥ २२ ॥

Transliteration

madhyamaḥ pitṛdaivatye dvidaive saumyagaḥ śaśī | aprāpyapauṣṇabhādraudrāmadukṣāviśaśī śubhaḥ || 22 ||

Translation

Когда Луна средней силы и находится в накшатре, чьё божество — Питри (Предки), и в знаке двойственной природы, Луна становится мягкой (саумья) и благоприятной. Не достигая групп Паўшна, Бхадра или Раудра, она свободна от поражения и остаётся благой.

Word by Word

• मध्यमः: middle; moderate
• मध्यमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मध्यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• पितृ-दैवत्ये: in the Pitṛ-deity (portion)
• पितृ-दैवत्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + दैवत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः—पितॄणां दैवत्यं यस्मिन् (nakṣatra/section)

• द्वि-दैवे: in the two-deity (division)
• द्वि-दैवे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वि (प्रातिपदिक/संख्या) + दैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगुसमासः—द्वौ दैवौ यस्मिन्

• सौम्य-गः: going/being in the northern/benign quarter
• सौम्य-गः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सौम्य (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु, कृत्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः—सौम्ये (उत्तरदिशि/सौम्यभागे) गः

• शशी: the Moon
• शशी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शशिन्/शशी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अप्राप्य: without reaching
• अप्राप्य: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राप् (प्राप् धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगः; ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘not having reached’

• पौष्ण-भाद्र-औद्र-आम-दुक्ष-आवि-शशी: the Moon (in relation to) Pauṣṇa, Bhādra, Audra, Āma, Dukṣa, Āvi (divisions)
• पौष्ण-भाद्र-औद्र-आम-दुक्ष-आवि-शशी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पौष्ण (प्रातिपदिक) + भाद्र (प्रातिपदिक) + औद्र (प्रातिपदिक) + आम (प्रातिपदिक) + दुक्ष (प्रातिपदिक) + आवि (प्रातिपदिक) + शशी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (नक्षत्र/भाग-नामसमूहः)

• शुभः: auspicious
• शुभः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Pitṛs
• Chandra (Moon)
• Pūṣan
• Rudra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Jyotiṣa as a dharmic aid: certain lunar placements are described as naturally gentle and auspicious, supporting right timing and harmony in rites connected with ancestors and virtuous living.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by recommending auspicious lunar conditions, it supports orderly performance of dharmic and devotional observances (such as offerings and vows), which stabilize the mind and make worship more sattvic.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa—judging the Moon’s benefic/afflicting status through nakṣatra deity-grouping and sign nature to select favorable times for ritual and dharma.