Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 194

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

ईर्य्युरध्वरुची रज्ज्वां मुसले धनमानयुक् । व्यंगा स्थिरा लोनलजो मोनीस्रग्जोहिजोर्द्दितः ॥ १९४ ॥

Transliteration

īryyuradhvarucī rajjvāṃ musale dhanamānayuk | vyaṃgā sthirā lonalajo monīsragjohijordditaḥ || 194 ||

Translation

Он стремителен в движении и любит обряды яджны; словно сама верёвка и пест. Наделён богатством и почётом; без порока, твёрд и непоколебим. Как бы рождённый из соли и огня; молчаливый муни, носящий гирлянду и возвещающий жертвоприношение.

Word by Word

• ईर्य्युः: Īryyu (a name)
• ईर्य्युः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईर्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; (दुर्लभ-नाम)

• अध्वर-रुची: one who likes sacrifice/ritual
• अध्वर-रुची: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक) + रुचि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अध्वरस्य रुचिः = liking for sacrifice)

• रज्ज्वाम्: in/at the rope
• रज्ज्वाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रज्जु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• मुसले: in/at the pestle
• मुसले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुसल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• धन-मान-युक्: endowed with wealth and honor
• धन-मान-युक्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + मान (प्रातिपदिक) + युज् (धातु, क्तिन्/क्विप्-प्रत्ययान्त ‘युक्’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-भावार्थक-विशेषण (धनमानयुक्तः = endowed with wealth and honor)

• व्यङ्गा: crooked/limping
• व्यङ्गा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: व्यङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• स्थिरा: steady
• स्थिरा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्थिर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• लोनलजः: Lonalaja (a name; ‘born of Lonal(a)’)
• लोनलजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोनल (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (लोनलात्/लोनलस्य जातः = born from/related to lonala)

• मोनी: silent sage / Muni
• मोनी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मौनिन्/मोनी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• स्रक्: garland
• स्रक्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्रज्/स्रक् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• जोहि-जः: Johija (a name; ‘born of Johi’)
• जोहि-जः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जोहि (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (जोहेः जातः = born of/related to Johi)

• उर्द्दितः: is said/uttered (reading uncertain)
• उर्द्दितः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उर्/उर्द् + √दा/√दि? (धातु)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पाठ-रूप अनिश्चित (दुर्लभ/भ्रष्टपाठ सम्भाव्य)

Speaker

Narada (in a didactic/recitational passage within the Moksha-Dharma section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It strings together sacred epithets that link inner virtues (steadiness, blemishlessness, silence) with yajña-symbolism, teaching that spiritual liberation is supported by both disciplined character and sanctified action.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By praising the Lord (or the revered divine principle) through many names, it models bhakti as remembrance and glorification—seeing the Divine present even in ritual instruments and in the devotee’s cultivated steadiness.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse draws on yajña-terminology and ritual symbolism (adhvara, rope, pestle), reflecting Kalpa (ritual procedure) and Nirukta-style name-derivations used to interpret sacred epithets.