Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 184

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

सुखे गुरुः खेरवींदूयमो लग्ने भवे करै । लग्ने वक्रासितौ चंद्रेज्यसितार्कबुधाः क्रमात् ॥ १८४ ॥

Transliteration

sukhe guruḥ kheravīṃdūyamo lagne bhave karai | lagne vakrāsitau caṃdrejyasitārkabudhāḥ kramāt || 184 ||

Translation

Юпитер находится в четвёртом доме — обители утешений. В лагне (восходящем знаке) пребывают Кхера, Рави, Инду и Яма; и в лагне же, по порядку, находятся также планеты ретроградные и прямые: Луна, Юпитер, Венера, Солнце и Меркурий.

Word by Word

• सुखे: in happiness/comfort (place)
• सुखे: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्; locative singular neuter

• गुरुः: Guru (Jupiter)
• गुरुः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; nominative singular masculine (Jupiter/teacher)

• खेरवी: Kheravī (technical/proper term)
• खेरवी: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: खेरवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; nominative singular feminine; technical term (uncertain)

• इंदू: the Moon
• इंदू: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; nominative singular masculine (Moon)

• यमः: Yama (technical/proper)
• यमः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; nominative singular masculine

• लग्ने: in the ascendant (lagna)
• लग्ने: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लग्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्; locative singular neuter (ascendant)

• भवे: in the house/being (bhava)
• भवे: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्; locative singular masculine (house/being; technical)

• करै: by hands/rays (karas)
• करै: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया विभक्तिः, बहुवचनम्; instrumental plural masculine

• लग्ने: in the ascendant
• लग्ने: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लग्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्; locative singular neuter

• वक्र: retrograde/crooked
• वक्र: कर्तृविशेषण (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; used as member in dual phrase

• असितौ: the two dark ones / two Asitas (uncertain)
• असितौ: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: असित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, द्विवचनम्; nominative dual masculine; likely paired with another (reading suggests dual construction)

• चंद्र: Moon
• चंद्र: समासाङ्ग (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; used as member of concatenation

• इज्य: Ijya (Jupiter)
• इज्य: समासाङ्ग (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: इज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; technical name for गुरु (Jupiter) in jyotiṣa

• सित: Sita (Venus)
• सित: समासाङ्ग (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; technical name for शुक्र (Venus)

• अर्क: Sun
• अर्क: समासाङ्ग (Compound-member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; technical name for Sun

• बुधाः: Budhas / Mercury (as listed)
• बुधाः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्; nominative plural masculine; here likely ‘बुध’ = Mercury (but plural suggests list/collective)

• क्रमात्: in sequence
• क्रमात्: रीति (Manner/रीति)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम्; ‘क्रमात्’ = क्रमशः (adverb: in order)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Jupiter (Guru)
• Sun (Ravi/Arka)
• Moon (Indu/Candra)
• Venus (Sita)
• Mercury (Budha)
• Yama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) as an ordered, rule-based science for understanding karma’s timing through planetary placements, supporting dharma-aligned decision-making.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by emphasizing cosmic order (ṛta) and karmic timing, it encourages the devotee to act with humility and reliance on Bhagavan while using śāstric guidance responsibly.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa—specifically, interpreting the lagna (ascendant), the sukha-bhāva (4th house), and the notion of vakra (retrograde) versus non-retrograde planetary motion in applied chart rules.