Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 123

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

अंशोनाः शंत्रुभे कार्या ग्रहं वक्रगतिं विना । मंदशुक्तौ विनार्द्धोना ग्रहस्यास्तंगतस्य च ॥ १२३ ॥

aṃśonāḥ śaṃtrubhe kāryā grahaṃ vakragatiṃ vinā | maṃdaśuktau vinārddhonā grahasyāstaṃgatasya ca || 123 ||

В неблагоприятном (враждебном) сочетании действие планеты следует считать уменьшенным на некоторую долю — если только она не движется вспять (vakra, ретроградно). В слабом, вялом состоянии, а также когда планета заходит и становится невидимой (astaṅgata), её сила принимается уменьшенной наполовину.

aṃśa-onāḥreduced by degrees
aṃśa-onāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of (implicit) aṃśāḥ
TypeAdjective
Rootaṃśa (प्रातिपदिक) + ūna (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: 'deficient in parts/degrees'
śaṃtru-bhein śaṃtrubha (technical asterism)
śaṃtru-bhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśaṃtru (प्रातिपदिक) + bha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'in the śaṃtru-bha (a technical nakṣatra/asterism term)'
kāryāḥto be made/done
kāryāḥ:
Vidhi (विधेय/obligatory predicate)
TypeAdjective
Root√kṛ (धातु) + ya (प्रत्यय) → kārya (कृदन्त/प्रातिपदिक)
FormGerundive/necessitative (भाव्य/तव्यत्-अर्थ), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
grahamthe planet/graha
graham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
vakra-gatimretrograde motion
vakra-gatim:
Karma (कर्म) (object with vinā)
TypeNoun
Rootvakra (प्रातिपदिक) + gati (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); कर्मधारय: 'crooked = retrograde motion'
vināwithout
vinā:
Nivṛtti/Apavāda (अपवाद/without)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormPreposition/particle governing accusative (उपसर्गसदृश-अव्यय)
manda-śuktauin mandaśukti (technical condition)
manda-śuktau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmanda (प्रातिपदिक) + śukti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); कर्मधारय: 'slow/manda śukti' (technical term)
vināwithout
vinā:
Nivṛtti/Apavāda (अपवाद/without)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
FormPreposition/particle governing accusative (उपसर्गसदृश-अव्यय)
arddha-onāḥhalf-reduced
arddha-onāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of (implicit) aṃśāḥ/kāryāḥ
TypeAdjective
Rootarddha (प्रातिपदिक) + ūna (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: 'reduced by half'
grahasyaof the planet
grahasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
astaṃ-gatasyaof the set (planet)
astaṃ-gatasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of grahasya
TypeAdjective
Rootastaṃ (अव्यय/प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त/प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); अव्ययीभाव: 'gone to setting' = 'set/under eclipse of visibility'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)

Narada (teaching in a technical/vidyā mode within the Moksha Dharma section)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

G
Graha (planet)

FAQs

It frames Jyotiṣa as a dharmic tool: by correctly judging a planet’s diminished strength (weakness or setting), one avoids misguided timing and aligns actions with order (dharma), supporting steadiness on the path to mokṣa.

Indirectly: it advises discernment in worldly planning so that vows, worship, and disciplined practice are performed with fewer obstacles—helping the devotee keep consistent bhakti rather than being derailed by poorly chosen timings.

Vedāṅga Jyotiṣa: assessing graha-bala (planetary strength) using conditions like vakra (retrograde), manda (weak/sluggish), and asta (set/combust/invisible), and applying proportional reduction (aṃśa/arddha) to interpret results.