Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 35

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

गुणघ्नमूलोनयुतः सगुणार्द्धे कृतं पदम् । दृष्टस्य च गुणार्द्धो न युतं वर्गीकृतं गुणः ॥ ३५ ॥

guṇaghnamūlonayutaḥ saguṇārddhe kṛtaṃ padam | dṛṣṭasya ca guṇārddho na yutaṃ vargīkṛtaṃ guṇaḥ || 35 ||

Когда квадратный корень соединяют с вычитаемым членом, умноженным на коэффициент, и применяют это вместе с половиной коэффициента, образуется (следующий) шаг. А для рассматриваемой величины половина коэффициента — если её не прибавлять к корню — после возведения в квадрат становится коэффициентом.

गुणघ्नमूलोनयुतःjoined with (something) diminished by the root of the product of coefficients (technical)
गुणघ्नमूलोनयुतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुण-घ्न-मूल-ऊन-युत (प्रातिपदिक; गुण + घ्न + मूल + ऊन + युत)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)
सगुणार्द्धेin/with half the coefficient
सगुणार्द्धे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootस-गुण-अर्द्ध (प्रातिपदिक; स + गुण + अर्द्ध)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
कृतम्made/formed
कृतम्:
Karma (कर्म/Object predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगभाव (PPP)
पदम्term/expression
पदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
दृष्टस्यof the known/given (quantity)
दृष्टस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootदृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
गुणार्द्धःhalf the coefficient
गुणार्द्धः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुण-अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
युतम्added/joined
युतम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयु (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय) / युत (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
वर्गीकृतम्squared (made into a square)
वर्गीकृतम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवर्गी-कृ (धातु; नामधातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
गुणःcoefficient/multiplier
गुणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

Though technical, the verse reflects the Purana’s teaching that disciplined knowledge (śāstra-jñāna)—even in calculation—supports clarity of mind, which is foundational for Mokṣa-dharma.

This specific verse is not a bhakti-instruction; it sits in a technical teaching context, implying that right understanding and orderly practice can accompany devotion as supportive disciplines.

It highlights gaṇita-style operational reasoning using terms like guṇa (coefficient), varga (square), and mūla (square root), akin to auxiliary technical sciences often transmitted alongside Vedāṅga learning traditions.