Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 46

योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)

Devanagari script

समस्ताः शक्तयश्चैता नृप यत्र प्रतिष्ठिताः । नहि स्वरूपरूपं वै रूपमन्यद्धरेर्महत् ॥ ४६ ॥

Transliteration

samastāḥ śaktayaścaitā nṛpa yatra pratiṣṭhitāḥ | nahi svarūparūpaṃ vai rūpamanyaddharermahat || 46 ||

Translation

О царь, все эти силы (шакти) прочно утверждены в Нём. Воистину, нет иной великой формы Хари, кроме Его собственной сущностной формы.

Word by Word

• समस्ताः: all
• समस्ताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/nominative), बहुवचन; विशेषण

• शक्तयः: powers
• शक्तयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• एताः: these
• एताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण/सर्वनाम (demonstrative)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb: where)

• प्रतिष्ठिताः: are established
• प्रतिष्ठिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (शक्तयः) इत्यस्य विशेषण

• न: not
• न: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• हि: indeed
• हि: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतुबोधक अव्यय (indeclinable particle)

• स्वरूप-रूपम्: the form of (His) own nature
• स्वरूप-रूपम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्व-रूप (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (स्वरूपस्य रूपम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अवधारण/निश्चयार्थक अव्यय (emphatic particle)

• रूपम्: form
• रूपम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अन्यत्: other
• अन्यत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• हरेः: of Hari
• हरेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying रूपम्)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Hari
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It establishes Hari (Vishnu) as the supreme locus of all śaktis and affirms that the highest reality is His own essential nature (svarūpa), not a separate or competing form.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By declaring Hari as the foundation of all powers and the unique supreme form, it directs devotion toward single-pointed worship (ananya-bhakti) of Vishnu as the ultimate refuge.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga technique is taught in this verse; the takeaway is doctrinal clarity (tattva-nirṇaya) that supports correct mantra-japa and worship by fixing the deity as Hari’s svarūpa.