Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

धनंजयस्य आश्वासनम्

Dhanaṃjaya’s Reassurance and the Opening Engagement

प्रभासितमिवाकाशं चित्ररूपमलंकृतम्‌ । सम्पतद्धिः स्थितैश्ञापि नानारत्नविभासितै:

vaiśampāyana uvāca | prabhāsitam ivākāśaṃ citrarūpam alaṅkṛtam | sampatadbhiḥ sthitaiś cāpi nānāratnavibhāsitaiḥ ||

Вайшампаяна сказал: Небо казалось озарённым и украшенным дивными, многообразными образами — множеством небесных колесниц, одни из которых зависали неподвижно, другие же носились туда и сюда, все сияя различными драгоценностями. В этом лучезарном зрелище Индра, держащий ваджру, окружённый богами, стоявшими в своих виманах, и украшенный гирляндами из лотосов и синих лотосов, снова и снова взирал на великую битву Арджуны против многих героев и всё же не мог насытиться: столь пленителен был вид доблести, утверждаемой правым делом.

प्रभासितम्illumined, shining
प्रभासितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्र-भास् (कृदन्त: भासित)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आकाशम्sky
आकाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootआकाश
FormNeuter, Accusative, Singular
चित्ररूपम्of wondrous/variegated form
चित्ररूपम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचित्र-रूप
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अलंकृतम्adorned, decorated
अलंकृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअलम्-कृ (कृदन्त: अलंकृत)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
सम्पतद्भिःby/with those flying (moving)
सम्पतद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसम्-पत् (कृदन्त: सम्पतत्)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
स्थितैःby/with those standing (stationary)
स्थितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्था (कृदन्त: स्थित)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नानारत्नविभासितैःillumined by various gems
नानारत्नविभासितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनाना-रत्न-विभासित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ā
ākāśa (sky)
V
vimāna (celestial aerial cars)
R
ratna (jewels)
I
Indra (vajradhara)
D
deva (gods)
A
Arjuna
P
padma (lotus)
U
utpala (blue lotus)

Educational Q&A

Righteous valor (dharma-yuddha spirit) is portrayed as worthy of divine attention: when courage and duty align, even the gods are depicted as drawn to witness it, underscoring that ethical action has cosmic significance.

The narrator describes the sky filled with jewel-bright celestial vimānas—some stationary, some moving—creating a radiant spectacle, while Indra and other gods look on, repeatedly watching Arjuna’s great combat and remaining unsated by the sight.