Shloka 64

गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel

Devanagari script

तन्मात्रमपि तन्महां न ददाति पुरा भवान्‌ | स कथं पृथिवीमेतां प्रददासि विशाम्पते,मुझे संग्राममें जीतकर इस पृथ्वीका पालन करो। भारत! पहले तो तुम सूईकी नोकसे जितना छिद सके, भूमिका उतना-सा भाग भी मुझे नहीं दे रहे थे। प्रजानाथ! फिर आज यह सारी पृथ्वी कैसे दे रहे हो?

Transliteration

tanmātram api tan mahān na dadāti purā bhavān | sa kathaṁ pṛthivīm etāṁ pradadāsi viśāmpate ||

Translation

Юдхиштхира сказал: «Прежде, хоть ты и был столь велик, ты не давал мне даже этого — столь ничтожной доли. О владыка народа, как же ныне ты предлагаешь отдать всю эту землю?»

Word by Word

तत्that (much/that thing)

मात्रम्only, mere measure

अपिeven, also

तत्that (much)

महान्great (one)

नnot

ददातिgives

पुराformerly, earlier

भवान्you (honorific)

सःhe/that (therefore)

कथम्how?

पृथिवीम्the earth

एताम्this

प्रददासिyou give/grant

विशाम्of the people/subjects

पतेO lord

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

viśāmpati (lord/king addressed)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes