Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Adhyāya 3: Indra’s Invitation and Yudhiṣṭhira’s Refusal to Abandon the Dog

Svargārohaṇa Test

'देवेश्वर! मेरे भाइयोंको शुभ या अशुभ जो भी स्थान प्राप्त हुआ हो उसीको मैं भी पाना चाहता हूँ। उसके सिवा दूसरे लोकोंमें जानेकी मेरी इच्छा नहीं है” ।। राज्ञस्तु वचन श्रुत्वा देवराज: पुरंदर: । आनृशंस्यसमायुक्त प्रत्युवाच युधिछ्ठिरम्‌,राजाकी बात सुनकर देवराज इन्द्रने युधिष्ठिससे कोमल वाणीमें कहा--

deveśvara! mama bhrātṝṇāṃ śubham aśubhaṃ vā yo 'pi sthānaṃ prāptaṃ bhavet, tad eva aham api prāptum icchāmi; tad-vyatirikteṣu anyeṣu lokeṣu gantum mama icchā nāsti. rājñas tu vacanaṃ śrutvā devarājaḥ purandaraḥ ānṛśaṃsya-samāyuktaḥ pratyuvāca yudhiṣṭhiram.

«О Владыка богов! Какое бы состояние — благочестивое или греховное — ни обрели мои братья, именно его желаю обрести и я. Кроме того, я не желаю идти в иные миры». Услышав слова царя, Индра — царь богов, разрушитель городов, — движимый состраданием, мягко ответил Юдхиштхире.

राज्ञःof the king
राज्ञः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
देवराजःthe king of the gods
देवराजः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Nominative, Singular
आनृशंस्यसमायुक्तःendowed with compassion/non-cruelty
आनृशंस्यसमायुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootआनृशंस्य-समायुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रत्युवाचreplied/answered
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootप्रति-उच्
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Active
युधिष्ठिरम्to Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
I
Indra
Y
Yudhiṣṭhira's brothers (the Pāṇḍavas collectively)
L
loka (other worlds/realms)