द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
क्रूरां शरीरसंघट्टां सादिनक्रां दुरत्ययाम् । द्रोण: प्रावर्तयत् तत्र नदीमन्तकगामिनीम्
sañjaya uvāca |
krūrāṃ śarīrasaṃghaṭṭāṃ sādinakrāṃ duratyayām |
droṇaḥ prāvartayat tatra nadīm antakagāminīm ||
Санджая сказал: Там Дрона привёл в движение жестокую реку битвы — забитую раздавленными телами, кишащую крокодилами и прочими зверями и почти непроходимую, — реку, что несла людей прямо к Антаке (Смерти). Этот образ показывает поле брани не как героическую забаву, а как нравственную катастрофу: война, однажды выпущенная на волю, становится течением, увлекающим обе стороны к гибели, невзирая на доблесть и намерения.
संजय उवाच
The verse uses a stark metaphor—war as a death-bound river—to underline the ethical gravity of violence: once battle intensifies, it becomes an impersonal force that sweeps away lives on all sides, challenging any easy glorification of warfare.
Sañjaya describes Droṇa’s onslaught in the Droṇa Parva: Droṇa’s tactics and ferocity make the battlefield resemble a terrifying river filled with bodies and predators, nearly impossible for warriors to ‘cross’—i.e., to survive or overcome.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.