Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

पृथ्वीपते! जो परम महान्‌ तेज:स्वरूप है

pṛthvīpate! yo parama-mahān tejaḥ-svarūpaḥ, yo parama-mahān tapaḥ-svarūpaḥ, yo parama-mahān brahma, yaḥ sarvasya parama āśrayaḥ, yaḥ pāvana-tīrthādikeṣu parama-pavitraḥ, maṅgalānām api maṅgalam, devānām api devaḥ, tathā yo bhūta-prāṇinām avināśī pitā; kalpasya ādau yasmāt samasta-bhūtāni utpadyante, punaś ca yuga-kṣaye mahāpralaye yasmin te vilīyante; taṃ loka-pradhānaṃ saṃsāra-svāminaṃ bhagavantaṃ viṣṇoḥ sahasra-nāmāni mattaḥ śṛṇu, yāni pāpaṃ ca saṃsāra-bhayaṃ ca dūrīkurvanti. yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ, ṛṣibhiḥ parigītāni, tāni vakṣyāmi bhūtaye.

Бхишма сказал: «О владыка земли! Выслушай от меня тысячу имён Господа Вишну — первейшего среди миров, владыки сансары. Он — высочайший теджас, высочайший тапас, высочайший Брахман; высшее прибежище для всех; чистейший среди очищающих, как тиртхи (священные броды); благость среди всего благого; Бог богов; и нетленный Отец всех существ. В начале кальпы из Него возникают все существа; и когда завершается юга, они растворяются в Нём в великой пралае. Эти имена отвращают грех и страх, рождаемый сансарой. Ныне я возвещу те известные имена — вторичные, основанные на Его качествах (гауна), — которые повсюду воспели риши, провидцы мантр, ради достижения человеческих целей и блага».

यानिwhich (those) (names)
यानि:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Plural
नामानिnames
नामानि:
Karta
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Nominative, Plural
गौणानिsecondary/attributive (based on qualities)
गौणानि:
Karta
TypeAdjective
Rootगौण
FormNeuter, Nominative, Plural
विख्यातानिwell-known
विख्यातानि:
Karta
TypeAdjective
Rootविख्यात
FormNeuter, Nominative, Plural
महात्मनःof the great-souled (Vishnu)
महात्मनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Instrumental, Plural
परिगीतानिsung/recited (all around)
परिगीतानि:
Karta
TypeAdjective
Rootपरिगीत
FormNeuter, Nominative, Plural
तानिthose (names)
तानि:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Plural
वक्ष्यामिI shall declare
वक्ष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular
भूतयेfor welfare/prosperity
भूतये:
Sampradana
TypeNoun
Rootभूति
FormFeminine, Dative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Y
Yudhiṣṭhira (implied by address pṛthvīpate)
B
Bhagavān Viṣṇu
Ṛṣis (seer-sages)
V
Viṣṇu-sahasranāma (the thousand names)

Educational Q&A

Bhishma frames Vishnu as the ultimate refuge and cosmic source into whom all beings arise and dissolve; hearing/reciting His celebrated names—especially those grounded in His attributes—purifies sin and lessens existential fear, supporting both worldly aims and spiritual liberation.

In the Anushasana Parva, Bhishma instructs King Yudhisthira and begins the formal preface to the Vishnu-sahasranama, announcing that he will recite the well-known names praised by the rishis and explaining their power to purify and protect from the fear of samsara.