Shloka 24

अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य — काशी-वाराणसी में मोक्ष, लिङ्ग-तीर्थ-मानचित्र, और उपासना-विधि

Devanagari script

हंसानां पक्षवातप्रचलितकमलस्वच्छविस्तीर्णतोयं तोयानां तीरजातप्रचकितकदलीचाटुनृत्यन्मयूरम् मायूरैः पक्षचन्द्रैः क्वचिदवनिगतै रञ्जितक्ष्माप्रदेशं देशे देशे विलीनप्रमुदितविलसन्मत्तहारीतवृन्दम्

Transliteration

haṃsānāṃ pakṣavātapracalitakamalasvacchavistīrṇatoyaṃ toyānāṃ tīrajātapracakitakadalīcāṭunṛtyanmayūram māyūraiḥ pakṣacandraiḥ kvacidavanigatai rañjitakṣmāpradeśaṃ deśe deśe vilīnapramuditavilasanmattahārītavṛndam

Translation

Воды там были широки и кристально чисты; лотосы дрожали от ветерка, поднятого взмахами крыльев лебедей. По берегам павлины в радости плясали среди банановых зарослей, словно вспугнутые и потому ещё более грациозные; тут и там упавшие перья павлинов, подобные лунам, окрашивали землю красотой. Повсюду стаи зелёных попугаев, опьянённых весельем, исчезали в рощах и вновь появлялись, ликуя и сияя, — делая тот край явственно благим полем, достойным присутствия и поклонения Шиве.

Word by Word

• हंसानाम्: of swans

• पक्ष-वात: wind (breeze) from wings

• प्रचलित: set in motion, made to tremble

• कमल: lotus

• स्वच्छ: clear, pure

• विस्तीर्ण: expansive, spread out

• तोयम्: water

• तोयानाम्: of waters/at the waters

• तीर-जात: arisen on the bank, situated on the shore

• प्रचकित: startled, suddenly excited

• कदली: plantain/banana grove

• चाटु: charming, graceful

• नृत्यन्: dancing

• मयूरम्: peacock(s)

• मयूरैः: by/with peacocks

• पक्ष-चन्द्रैः: ‘wing-moons’ (moonlike feathers/plumes)

• क्वचित्: somewhere, here and there

• अवनि-गतैः: fallen to the ground

• रञ्जित: colored, beautified

• क्ष्मा-प्रदेशम्: region of the earth/tract of land

• देशे देशे: in place after place, everywhere

• विलीन: disappearing, merging (into foliage)

• प्रमुदित: delighted

• विलसन्: shining, sporting

• मत्त: intoxicated (with joy)

• हारीत-वृन्दम्: flocks of green parrots

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)