Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 31

एको बहूनामसि मन्य ईडिता विशंविशं युद्धाय सं शिशाधि । अकृत्तरुक् त्वया युजा वयं द्युमन्तं घोषं विजयाय कृण्मसि

éko bahūnā́m asi manyo īḍitó víśaṃ-viśaṃ yuddhā́ya sáṃ śiśādhi | ákṛttaruk tváyā yújā vayáṃ dyumántaṃ ghóṣaṃ vijáyāya kṛṇmasi

Thou art the One of many, O Manyu, praised: set thou each clan in order for the battle. With thee as yoked ally, O unbroken-splendoured, we make for victory a radiant shout of triumph.

Ты — Единый среди многих, о Манью, восхваляемый; приведи в строй каждое племя для битвы. С тобою, как с впряжённым союзником, о несломленной мощи, мы творим для победы сияющий клич торжества.

एकःone; single
एकः:
Kartā (वाक्ये मुख्य-कर्ता/विशेष्य-सम्बन्धः)
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (प्रातिपदिक)
बहूनाम्of many
बहूनाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of many’)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया; कर्तरि प्रयोगः)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
मन्येI think; I deem
मन्ये:
Kartā (अहं—वक्ता)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) / मन्य (वेदिक-प्रयोगः ‘I think’)
ईडितःpraised; lauded
ईडितः:
विशेषण (एकः…असि इत्यस्य)
TypeParticiple/Adjective
Rootईड् (धातु) → ईडित (कृदन्त)
विशम्clan; community
विशम्:
Karma (शिशाधि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक) ‘clan/settlement’
विशम्clan; community
विशम्:
Karma (पुनरुक्त्या: ‘each clan’)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradāna/प्रयोजन (dative of purpose)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
शिशाधिstrengthen; set in order; make ready
शिशाधि:
Kartā (त्वम्), Karma (विशं विशम्)
TypeVerb
Rootशाध् (धातु) + सि-आदेश (वेदिक: शिशाधि)
अकृत्त-रुक्unharmed; uninjured
अकृत्त-रुक्:
विशेषण (त्वया/युजा/वयम्-सम्बद्धः; रक्षार्थ-भावः)
TypeAdjective (compound)
Rootअकृत्त (कृदन्त: √कृत् ‘to cut’ + नञ्) + रुक् (प्रातिपदिक ‘hurt/affliction’)
त्वयाby you; with you
त्वया:
Karaṇa/सह (instrumental: ‘by/with you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युजाas yokefellow; as ally
युजा:
Karaṇa/सह (instrumental: ‘as ally/companion’)
TypeNoun (instrumental)
Rootयुज् (प्रातिपदिक ‘yoke/companion’; also instr. of युज्-)
वयम्we
वयम्:
Kartā (कृण्मसि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्युमन्तम्splendid; radiant
द्युमन्तम्:
Karma (कृण्मसि इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootद्यु-मत् (प्रातिपदिक)
घोषम्shout; acclaim; battle-cry
घोषम्:
Karma (द्युमन्तम् इत्यस्य सह)
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिक)
विजयायfor victory
विजयाय:
Sampradāna/प्रयोजन (dative of purpose)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
कृण्मसिwe make; we produce
कृण्मसि:
Kartā (वयम्), Karma (द्युमन्तं घोषम्)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)

Rishi: Manyu-hymn tradition (not recoverable here)

Devata: Manyu

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires confirmation)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Praise of the One → ordering of many → alliance → triumphant proclamation.","listener_experience":"Collective uplift; feeling of ranks forming within and without.","intensity":8}