Mantra 2
Sukta 2
Sanskrit (Devanagari)
मधुमती स्थ मधुमतीं वाचमुदेयम्
IAST Transliteration
mádhumatī stha mádhumatīṃ vā́cam udéyam
English Translation (Griffith/Whitney)
Honey-sweet be thou; and honey-sweet the speech may I send forth.
Translation
Будь медосладостна; и медосладостную речь да изреку я.
Word by Word
मधुमतीhoney-sweet, full of sweetness
मधुमती:
विशेषण (कर्तृपदस्य/आशीर्वचनस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक)
स्थbe (you all), become
स्थ:
(आशीर्वादे) विधेयक्रिया; कर्ता = यूयम् (अध्याहृत)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
मधुमतीम्honey-sweet (as an object)
मधुमतीम्:
कर्म (उदेयम् इत्यस्य कर्मपदम्) / वाचम् इत्यस्य विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक)
वाचम्speech, utterance
वाचम्:
कर्म (उदेयम्—‘उच्चरेयम्/प्रकाशयेयम्’ इत्यर्थे)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक; स्त्री)
उदेयम्may I utter/bring forth (raise)
उदेयम्:
कर्तृ = अहम् (अध्याहृत); कर्म = वाचम्
TypeVerb
Rootउद्-इ (धातु: इ ‘to go’; उपसर्ग: उद्)
Attribution
Rishi: Unspecified in the provided excerpt (requires Anukramaṇī consultation).
Devata: Vāc (Speech) / Madhu-quality of speech (functional deity).
Chandas: Likely Anuṣṭubh or mixed short meter (needs metrical verification against pada count).
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shringara","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From neutral intention to warm, attractive gentleness in expression.","listener_experience":"Soothing sweetness; sense of being welcomed and persuasive without force.","intensity":3}