Sutra 3

Devanagari script

ऋत्विगाचार्यमन्त्रिपुरोहितसेनापतियुवराजराजमातृराजमहिष्योऽष्टचत्वारिंशत्साहस्राः ॥ कZ_०५.३.०३ ॥

Transliteration

ṛtvigācāryamantripurohitasenāpatiyuvarājarājamātṛrājamahiṣyo 'ṣṭacatvāriṃśatsāhasrāḥ

Translation

Для ṛtvij (жреца жертвоприношения), ācārya (царского наставника), министра, purohita (главного жреца), главнокомандующего, наследного принца, царицы-матери и главной царицы (главных цариц) содержание составляет сорок восемь тысяч (в год).

Word by Word

• ऋत्विक्: ritual priest (ṛtvij)
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• आचार्य: teacher, preceptor
• Type: Noun
• Root: आचार्य
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• मन्त्रि: minister, counsellor
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• पुरोहित: royal chaplain, chief priest
• Type: Noun
• Root: पुरोहित
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• सेनापति: commander-in-chief, general
• Type: Noun
• Root: सेनापति
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• युवराज: crown prince
• Type: Noun
• Root: युवराज
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• राजमातृ: king’s mother (queen mother)
• Type: Noun
• Root: राजमातृ
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• राजमहिषी: chief queen, principal consort
• Type: Noun
• Root: राजमहिषी
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• अष्टचत्वारिंशत्साहस्राः: forty-eight thousand (in number/amount)
• Type: Noun (numeral compound)
• Root: अष्टचत्वारिंशत्साहस्र
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; संख्या-विशेषणम् (48,000)

Entities Mentioned

• ṛtvij
• ācārya
• mantrin
• purohita
• senāpati
• yuvarāja
• rājamātṛ
• rājamahiṣī

More Details

FAQs

Why does Kauṭilya place priests, ministers, and the commander in the top pay band?

They anchor legitimacy (ritual), policy capacity (ministers), and coercive power (army). High pay reduces susceptibility to bribery and factional capture.