Sutra 5

Devanagari script

तथाप्यतुष्यन्तमन्यस्मिन्पुत्रे दारेषु वा स्निह्यन्तमरण्यायापृच्छेत ॥ कZ_०१.१८.०५ ॥

Transliteration

tathāpy atuṣyantam anyasmin putre dāreṣu vā snihyantam araṇyāya āpṛccheta

Translation

И всё же, если отец остаётся недоволен — проявляя привязанность к другому сыну или к своим жёнам, — ему следует попросить позволения удалиться в лес (то есть уйти от двора).

Word by Word

• तथापि: nevertheless, even so
• Type: Particle
• Root: तथा + अपि
• Form: अव्यय; समुच्चय/विरोधसूचक (concessive)

• अतुष्यन्तम्: one who is not satisfied / remaining dissatisfied
• Type: Participle
• Root: तुष्
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग? प्रायः पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; परस्मैपदी धातु तुष् (तुष्यति)

• अन्यस्मिन्: in/with another (person/thing)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य
• Form: सर्वनाम-विशेषण; पुं/नपुं; एकवचन; सप्तमी

• पुत्रे: in a son
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी

• दारेषु: in (his) wife/wives
• Type: Noun
• Root: दार
• Form: पुंलिङ्ग (प्रायः बहुवचनान्त); बहुवचन; सप्तमी

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• स्निह्यन्तम्: one who is affectionate/attached (to)
• Type: Participle
• Root: स्निह्
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; धातु स्निह् (स्निह्यति)

• अरण्याय: to the forest; for the forest (i.e., to go to the forest)
• Type: Noun
• Root: अरण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी (प्रयोजन/गमनार्थ)

• अपृच्छेत: he should ask / he should inquire
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ्
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; उपसर्ग आ-; धातु प्रच्छ् ‘to ask’

Entities Mentioned

• king/father
• other son
• queens/consorts

More Details

FAQs

Why is 'going to the forest' framed as a prudent step?

It lowers immediate threat, reduces the chance of being framed in palace conspiracies, and avoids forcing a succession showdown prematurely.