Sutra 15
Devanagari script
सर्वत्राशुचीन् खनिद्रव्यहस्तिवनकर्मान्तेषु उपयोजयेत् ॥ कZ_०१.१०.१५ ॥
Transliteration
sarvatrāśucīn khani-dravya-hasti-vana-karmānteṣu upayojayet.
Translation
Тех, кто оказался нечист, следует использовать на рудниках, на работах по обращению с материалами, в слоновниках, в лесах и на промышленных/мастерских работах.
Word by Word
सर्वत्रeverywhere; in all places
सर्वत्र:
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
Formअव्यय (देश/व्याप्ति-वाचक)
अशुचीन्the impure (persons); those of impure status/occupation
अशुचीन्:
TypeNoun/Adjective
Rootअशुचि
Formपुंलिङ्ग/विशेषण-प्रयोग; द्वितीया बहुवचन (कर्मपद)
खनिद्रव्यहस्तिवनकर्मान्तेषुin mines, in valuables/materials (stores), in elephant establishments, in forests, and in workshops/industrial establishments
खनिद्रव्यहस्तिवनकर्मान्तेषु:
TypeNoun
Rootखनिद्रव्यहस्तिवनकर्मान्त
Formसप्तमी बहुवचन (अधिकरण); समाहार-द्वन्द्वः—(खनि + द्रव्य + हस्ति + वन + कर्मान्त) इत्येषु
उपयोजयेत्should employ/assign
उपयोजयेत्:
TypeVerb
Rootउप-युज्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष एकवचन; causative sense in usage: ‘have employed/assign’
Entities Mentioned
A
aśuci officials/workers (implicit)S
state mines/workshops (karmānta)FAQs
Primarily a control: it limits access to confidential decision-making while still extracting productive labor in supervised, asset-heavy state sectors.