Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 14

Devanagari script

एवमभ्यन्तरे शून्यनिवेशावेशनशौण्डिकाउदनिकपाक्वमांसिकद्यूतपाषण्डावासेषु विचयं कुर्युः ॥ कZ_०२.३६.१४ ॥

Transliteration

evam abhyantare śūnyaniveśāveśanaśauṇḍikāudanikapākvamāṃsikadyūtapāṣaṇḍāvāseṣu vicayaṃ kuryuḥ

Translation

Таким же образом внутри города следует проводить осмотры/обыски в пустых домах, постоялых дворах, питейных заведениях, лавках воды/еды, лавках варёного мяса, игорных домах и жилищах сектантов.

Word by Word

• एवम्: thus; in this manner
• Type: Particle
• Root: एवम्
• Form: अव्यय (निपात)

• अभ्यन्तरे: in the interior; within
• Type: Noun
• Root: अभ्यन्तर
• Form: सप्तमी एकवचनम् (पुं/नपुं); अधिकरणे

• शून्य-निवेश: vacant residences; empty lodgings
• Type: Noun
• Root: निवेश
• Form: समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः); प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (पुं) — समस्तपदस्य सूचीकरणम्

• आवेशन: lodgings; places of accommodation
• Type: Noun
• Root: आवेशन
• Form: प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (नपुं) — सूचीकरणम्

• शौण्डिक: liquor-vendor; tavern-keeper
• Type: Noun
• Root: शौण्डिक
• Form: प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (पुं) — सूचीकरणम्

• औदनिक: cook; food-preparer
• Type: Noun
• Root: औदनिक
• Form: प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (पुं) — सूचीकरणम्

• पाक्व-मांसिक: cooked-meat seller
• Type: Noun
• Root: मांसिक
• Form: समासः (कर्मधारयः: पाक्वं मांसं यस्य/यत्र); प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (पुं) — सूचीकरणम्

• द्यूत: gambling; gaming
• Type: Noun
• Root: द्यूत
• Form: प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (नपुं) — सूचीकरणम्

• पाषण्ड-आवास: in the dwellings of sectarians/heretics
• Type: Noun
• Root: आवास
• Form: समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: पाषण्डानाम् आवासाः); सप्तमी बहुवचनम् (पुं)

• विचयम्: investigation; inquiry
• Type: Noun
• Root: विचय
• Form: द्वितीया एकवचनम् (पुं); कर्म

• कुर्युः: they should do/undertake
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: लिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्

Entities Mentioned

• city inspectors/watch (implicit)
• inns
• liquor shops
• gambling houses
• sectarian residences

More Details

FAQs

What is the administrative principle behind these inspections?

Hotspot-based enforcement: concentrate checks on premises with higher probability of harboring offenders, contraband, or conspiratorial meetings.

Why include vacant houses?

Vacant dwellings enable covert sheltering, storage, and planning; routine inspection denies criminals secure staging areas.