Sutra 29
Devanagari script
गणिकापुत्रान् रङ्गोपजीविनां च मुख्यान्निष्पादयेयुः सर्वतालावचराणां च ॥ कZ_०२.२७.२९ ॥
Transliteration
gaṇikāputrān raṅgopajīvināṃ ca mukhyān niṣpādayeyuḥ sarvatālāvacarāṇāṃ ca
Translation
Он должен набирать/подготавливать (то есть привлекать и обучать) сыновей куртизанок, ведущих среди тех, кто живёт сценическими представлениями, а также других, искусных во всех видах ритмических/исполнительских искусств, для государственных нужд.
Word by Word
गणिकापुत्रान्sons of courtesans
गणिकापुत्रान्:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; (गणिकायाः पुत्राः)
रङ्गोपजीविनाम्of those who make their living from the stage/arena (performers)
रङ्गोपजीविनाम्:
TypeNoun
Rootउपजीविन्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (समूहवाचक); षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन; (रङ्गम् उपजीवन्ति ये)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
मुख्यान्the principal/leading ones
मुख्यान्:
TypeAdjective
Rootमुख्य
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; विशेषण (गणिकापुत्रान्/… के)
निष्पादयेयुःthey should appoint/produce/arrange (i.e., have them made ready)
निष्पादयेयुः:
TypeVerb
Rootनि√पद् (निष्पादयति)
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन; causative (णिच्) प्रयोग; अर्थ: ‘करवाएँ/उत्पन्न करें/नियुक्त करें’
सर्वतालावचराणाम्of all subordinate attendants/underlings across all ‘tāla’ units
सर्वतालावचराणाम्:
TypeNoun
Rootअवचर
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन; (सर्वेषु तालेषु अवचराः = सर्वताल-परिचर/अधीनस्थ)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
G
gaṇikāputra (sons of courtesans)R
raṅgopajīvin (stage-performers)T
tāla-skilled performersFAQs
They have wide social access, mobility, and plausible cover identities, making them useful for discreet observation, messaging, and infiltration.
Not merely hiring, but systematically raising/training a cadre—suggesting an organized pipeline for covert service.