Home›Arthashastra›Adhyakshaprachara›Adhyaya 27›Sutra 28
←Previous Sutra
Next Sutra→

Sutra 28

Devanagari script

गीतवाद्यपाठ्यनृत्यनाट्याक्षरचित्रवीणावेणुमृदङ्गपरचित्तज्ञानगन्धमाल्यसम्यूहनसंवादनसंवाहनवैशिककलाज्ञानानि गणिका दासी रङ्गोपजीविनीश्च ग्राहयतो राजमण्डलादाजीवं कुर्यात् ॥ कZ_०२.२७.२८ ॥

Transliteration

gītavādyapāṭhyanṛtyanāṭyākṣaracitravīṇāveṇumṛdaṅgaparacittajñānagandhamālyasamyūhanasaṃvādanasaṃvāhanavaiśikakalājñānāni gaṇikā dāsī raṅgopajīvinī ca grāhayato rājamaṇḍalād ājīvaṃ kuryāt.

Translation

Тот, кто обучает (или обучал) куртизанку, служанку или сценическую исполнительницу искусствам пения, инструментальной музыки, декламации, танца, театра, грамоты, живописи, игре на вине, флейте и барабане, знанию чужих мыслей, благовониям, гирляндам, составлению/устройству (украшений), беседе, массажу/сопровождающей службе и эротическим искусствам, должен получать средства к существованию от царского ведомства (то есть содержаться/оплачиваться государством).

Word by Word
गीतsong; singing
गीत:
TypeNoun
Root√गै (गायने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नामरूप: गीतम्)
वाद्यinstrumental music; musical instrument
वाद्य:
TypeNoun
Root√वद् (वादने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (वाद्यम्)
पाठ्यrecitation; reading aloud
पाठ्य:
TypeNoun
Root√पठ् (पाठे)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (पाठ्यम्)
नृत्यdance
नृत्य:
TypeNoun
Root√नृत् (नर्तने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नृत्यम्)
नाट्यdrama; theatrical performance
नाट्य:
TypeNoun
Root√नट् (नटने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नाट्यम्)
अक्षरletters; writing
अक्षर:
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (अक्षरम्)
चित्रpainting; drawing
चित्र:
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (चित्रम्)
वीणाvīṇā (lute)
वीणा:
TypeNoun
Rootवीणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वेणुflute; bamboo flute
वेणु:
TypeNoun
Rootवेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मृदङ्गmṛdaṅga drum
मृदङ्ग:
TypeNoun
Rootमृदङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
परचित्तज्ञानknowledge of another’s mind; mind-reading
परचित्तज्ञान:
TypeNoun
Rootज्ञान (√ज्ञा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; परस्य चित्तस्य ज्ञानम्
गन्धperfume; fragrance
गन्ध:
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
माल्यgarland; floral ornament
माल्य:
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (माल्यम्)
सम्यूहनarrangement; assembling; grouping
सम्यूहन:
TypeNoun
Rootसम्यूहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (सम्यूहनम्)
संवादनconversation; agreeable speaking
संवादन:
TypeNoun
Rootसंवादन (√वद्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (संवादनम्)
संवाहनmassage; rubbing; shampooing
संवाहन:
TypeNoun
Rootसंवाहन (√वह्/√वाह्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (संवाहनम्)
वैशिकerotic art; courtesan’s craft
वैशिक:
TypeNoun
Rootवैशिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (वैशिकम्)
कलाज्ञानानिknowledges of the arts; artistic skills
कलाज्ञानानि:
TypeNoun
Rootज्ञान (√ज्ञा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; कलानां ज्ञानानि
गणिकाcourtesan
गणिका:
TypeNoun
Rootगणिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दासीfemale slave; maidservant
दासी:
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रङ्गोपजीविनीone who lives by the stage; stage-performer
रङ्गोपजीविनी:
TypeNoun
Rootउपजीविनी (√जीव्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रङ्गेण उपजीविनी
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
ग्राहयतःhe should cause (them) to learn; he should have (them) taught
ग्राहयतः:
TypeVerb
Root√ग्रह् (ग्रहणे) [णिच्]
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative): ‘causes to learn/causes to be taught’
राजमण्डलात्from the royal circle/establishment
राजमण्डलात्:
TypeNoun
Rootराजमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; राज्ञः मण्डलम् / राजसम्बद्धं मण्डलम्
आजीवम्livelihood; subsistence
आजीवम्:
TypeNoun
Rootआजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुर्यात्should do; should arrange; should make
कुर्यात्:
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Entities Mentioned
G
gaṇikā
D
dāsī
R
raṅgopajīvinī (stage-performer)
T
teacher/trainer (implied)
R
rājamaṇḍala (royal establishment)

FAQs

It professionalizes and standardizes a controlled sector that yields revenue and influence; it also keeps high-contact social operators within a monitored institutional pipeline.

←Previous Sutra
Next Sutra→