Vamana Purana — Nara-Narayana's Tapas, Shloka 21
Nara-Narayana’s Tapas, Indra’s Temptation, and the Burning of Kama: The Origin of Ananga and the Shiva-Linga Episode
Devanagari script
पुत्रजीवांशुका भृङ्गरोमराजिविराजिता वसन्तलक्ष्मीः संप्राप्ता ब3ह्मन् बदरिकाश्रमे
Transliteration
putrajīvāṃśukā bhṛṅgaromarājivirājitā vasantalakṣmīḥ saṃprāptā ba3hman badarikāśrame
Translation
Como se estivesse trajada com flores de putrajīva e resplandecesse com fileiras de abelhas negras, o esplendor da primavera (Vasanta-Lakṣmī) havia chegado, ó brāhmaṇa, ao eremitério de Badarikā.
Word by Word
पुत्रजीव-अंशुकाwearing a garment of putrajīva color/cloth
पुत्रजीव-अंशुका:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपुत्रजीव (प्रातिपदिक) + अंशुक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्या अंशुकम् (वस्त्रम्) पुत्रजीववर्ण/पुत्रजीवसम्बद्धम्
भृङ्ग-रोम-राजि-विराजिताshining with lines/stripes like black bee-hair
भृङ्ग-रोम-राजि-विराजिता:
विशेषण
TypeAdjective
Rootभृङ्ग (प्रातिपदिक) + रोम (प्रातिपदिक) + राजि (प्रातिपदिक) + विराजित (कृदन्त; √राज् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त ‘विराजित’—भृङ्गरोमराजिभिः विराजिता
वसन्त-लक्ष्मीःthe splendor of spring (Spring-Lakṣmī)
वसन्त-लक्ष्मीः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवसन्त (प्रातिपदिक) + लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थे—वसन्तस्य लक्ष्मीः (spring’s splendor personified)
संप्राप्ताarrived, came
संप्राप्ता:
क्रिया (Verbal predicate)
TypeVerb
Rootसम् + √प्राप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्/विधेय—‘has arrived/attained’
ब्रह्मन्O Brahman
ब्रह्मन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
बदरिका-आश्रमेin the Badarikā hermitage
बदरिका-आश्रमे:
अधिकरण (Adhikarana/Location)
TypeNoun
Rootबदरिका (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थानाधिकरण—बदरिकायाः आश्रमे
Speakers
Not explicit in provided excerpt (likely within the Purāṇic frame dialogueoften Pulastya → Nārada)
Primary Deities
Vishnu (Nārāyaṇa)Lakṣmī (as ‘Vasanta-Lakṣmī’, personified spring splendour)
Key ThemesSacred GeographySeasonal sanctityAuspiciousness (Lakṣmī symbolism)Pilgrimage landscape
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shringara", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }