Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

तयोपभुक्तं यत्नेन ततश्चक्रे स मार्ज्जनम् । मानुषे वचने कर्णे ददौ ज्ञानं गुरुस्ततः

Transliteration

tayopabhuktaṃ yatnena tataścakre sa mārjjanam | mānuṣe vacane karṇe dadau jñānaṃ gurustataḥ

Translation

Depois de ela o ter tomado com cuidado, ele realizou um rito de purificação. Em seguida, o guru concedeu-lhe entendimento, falando palavras humanas ao seu ouvido.

Word by Word

• तयोः: of the two (of them)
• तयोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (genitive), द्विवचनम् (dual)

• उपभुक्तम्: consumed; eaten
• उपभुक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: उप + भुज् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; अर्थे: ‘उपभुक्तम्’ (enjoyed/consumed)

• यत्नेन: with effort; carefully
• यत्नेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम् (masculine), तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम् (singular)

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (indeclinable adverb), काल/क्रमवाचकः (then/thereafter)

• चक्रे: did; performed
• चक्रे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), आत्मनेपदम्

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः (nominative), एकवचनम् (singular)

• मार्ज्जनम्: cleansing; wiping
• मार्ज्जनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मार्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (neuter), द्वितीया-विभक्तिः (accusative), एकवचनम् (singular)

• मानुषे: in human (speech)
• मानुषे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (neuter), सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम् (singular); विशेषणम् ‘वचने’

• वचने: in speech; in words
• वचने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (neuter), सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम् (singular)

• कर्णे: in the ear
• कर्णे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम् (masculine), सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम् (singular)

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (neuter), द्वितीया-विभक्तिः (accusative), एकवचनम् (singular)

• गुरुः: the teacher
• गुरुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः (nominative), एकवचनम्

• ततः: thereupon
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (indeclinable adverb), क्रमवाचकः (then/thereafter)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The girl carefully consumes the prasāda; the guru performs mārjana (sprinkling/cleansing with darbha and water) around her; then he leans close and speaks into her ear, conferring understanding; the assembly watches in quiet reverence.

Characters & Entities

• guru (preceptor)
• mārjana (cleansing rite)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification and instruction go together: grace (prasāda) is followed by cleansing and then clear teaching from the guru.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpathakṣetra, presented as a setting for purification and transformative guru-guided rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mārjana (cleansing rite) after partaking of the offering, followed by guru’s verbal instruction into the ear.