Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 113

Devanagari script

सर्पस्तु मकरो जातो गोदावर्यां शिवालये । देवं भीमेश्वरं द्रष्टुं गताऽहं स्वजनैः सह

Transliteration

sarpastu makaro jāto godāvaryāṃ śivālaye | devaṃ bhīmeśvaraṃ draṣṭuṃ gatā'haṃ svajanaiḥ saha

Translation

Mas aquela serpente renasceu como um makara no rio Godāvarī, junto a um śivālaya, santuário de Śiva. E eu fui com meus parentes para contemplar o Senhor Bhīmeśvara.

Word by Word

• सर्पः: the snake
• सर्पः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषणार्थक निपात

• मकरः: a crocodile
• मकरः: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: मकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate nominative)

• जातः: became / was born
• जातः: Kriya (Main predicate/आख्यातार्थ)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भू’/‘जन्’ अर्थे ‘became/was born’

• गोदावर्याम्: in (the river) Godavari
• गोदावर्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोदावरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शिवालये: in the Shiva-temple
• शिवालये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिवालय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भीमेश्वरम्: Bhimeshvara
• भीमेश्वरम्: Karma (Apposition to object/कर्म-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: भीम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: भीमः ईश्वरः

• द्रष्टुम्: to see
• द्रष्टुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) → द्रष्टुम् (तुमुन्-प्रत्ययान्त)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive)

• गता: went
• गता: Kriya (Main predicate/आख्यातार्थ)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इत्यस्य विधेय

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• स्वजनैः: with (my) relatives
• स्वजनैः: Sahakari (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: स्वजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-योगे अव्यय (postposition)

Speaker

Unspecified (same narrator to the king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Godāvarī-tīrtha (near Bhīmeśvara)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A wide Godāvarī river scene with a small Śiva temple on the bank; a makara-like aquatic being surfaces; pilgrims arrive with family to seek Bhīmeśvara’s darśana.

Characters & Entities

• Godāvarī
• Śiva
• Bhīmeśvara
• makara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Karma carries beings across births, while darśana of Śiva at famed shrines is presented as spiritually pivotal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Godāvarī-associated Śiva shrine and Bhīmeśvara (a celebrated Śaiva sacred center).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pilgrimage for darśana (seeing the deity) is implied; no detailed rite is specified.