Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 64

Devanagari script

दैत्याः परस्परं प्रोचुः प्रेक्ष्य तत्सुरचेष्टितम् । विभागं पश्य देवानां स्वर्गे सर्वे स्वयं गताः

Transliteration

daityāḥ parasparaṃ procuḥ prekṣya tatsuraceṣṭitam | vibhāgaṃ paśya devānāṃ svarge sarve svayaṃ gatāḥ

Translation

Os Daityas disseram uns aos outros, ao verem aquele feito dos deuses: “Vede o arranjo dos Devas—cada qual foi por si mesmo ao céu!”

Word by Word

• दैत्याः: the Daityas (demons)
• दैत्याः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• परस्परम्: to one another
• परस्परम्: Sampradana (Recipient)
• Type: Indeclinable
• Root: परस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (mutually/to one another)

• प्रोचुः: said
• प्रोचुः: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• प्रेक्ष्य: having seen
• प्रेक्ष्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + ईक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिकक्रिया (having seen/observed)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सुर-चेष्टितम्: the act/deed of the gods
• सुर-चेष्टितम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + चेष्टित (चेष्ट् धातु; क्त-कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सुराणां चेष्टितम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विभागम्: division, allotment
• विभागम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: विभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पश्य: see, behold
• पश्य: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• स्वर्गे: in heaven
• स्वर्गे: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्वयम्: themselves
• स्वयम्: Karta (Emphatic)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (by themselves)

• गताः: have gone
• गताः: Kriya (Resultant state)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle used finitely), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; गत्यर्थक-क्रिया (have gone)

Speaker

Daityas (as quoted within the narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly

Visual Art Cues

Scene: A group of Daityas in animated discussion, gesturing toward the scene of the gods’ act; their faces show sarcasm and frustration, while a distant celestial path suggests the gods’ ascent to svarga.

Characters & Entities

• Daityas
• Devas
• Svarga (heaven)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order assigns destinations by nature and merit; envy arises when one resists that dharmic arrangement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa), within whose māhātmya the broader cosmic distribution is narrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is part of a narrative dialogue among daityas.