Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

Devanagari script

तत्र भूयः समायोगो दुर्ल्लभोऽन्येषु पार्वति । प्रभासे देवदेवेशि तत्त्वानां त्रितयं स्थितम्

Transliteration

tatra bhūyaḥ samāyogo durllabho'nyeṣu pārvati | prabhāse devadeveśi tattvānāṃ tritayaṃ sthitam

Translation

Ó Pārvatī, uma confluência tão plena é rara em outros lugares. Em Prabhāsa, ó Senhora do Senhor dos deuses, a tríade desses princípios permanece firmemente estabelecida.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb)

• भूयः: further; again
• भूयः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: पुनरर्थक अव्यय (adverb: 'again/further')

• समायोगः: conjunction/meeting; special combination
• समायोगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सम्+आ+युज् (धातु) → समायोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दुर्ल्लभः: rare
• दुर्ल्लभः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'समायोगः')

• अन्येषु: in other (places)
• अन्येषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• पार्वति: O Pārvatī
• पार्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• देवदेवेशि: O goddess, ruler of the gods
• देवदेवेशि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव + देव + ईशिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (lord of gods), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• तत्त्वानाम्: of the principles
• तत्त्वानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• त्रितयम्: a triad
• त्रितयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रितय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्थितम्: is established/situated
• स्थितम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (past participle: 'is situated'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'त्रितयम्' इत्यस्य विधेयम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A symbolic 'triple pillar' or three interwoven lights anchored into the soil of Prabhāsa, indicating the tri-tattva firmly established; Śiva explains to Pārvatī with authoritative calm.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Pārvatī
• Tattva-traya (Brahmā/Viṣṇu/Rudra principles)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual potency increases where divine forces unite; Prabhāsa is praised as an exceptional meeting-point of the highest tattvas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, singled out for its rare ‘samāyoga’ (confluence).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse provides the theological basis for Prabhāsa’s superior pilgrimage merit.