Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 3›Shloka 121
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

Devanagari script

उद्वेगं च परं यांति प्रतप्यंति यतस्ततः । आत्मसंभाविता मूढा मिथ्याज्ञानेन मोहिताः । वर्णाश्रमविरुद्धं तु तीर्थे कु्र्वन्ति येऽधमाः

Transliteration

udvegaṃ ca paraṃ yāṃti pratapyaṃti yatastataḥ | ātmasaṃbhāvitā mūḍhā mithyājñānena mohitāḥ | varṇāśramaviruddhaṃ tu tīrthe ku्rvanti ye'dhamāḥ

Translation

Caem em extrema perturbação e vagueiam, queimados pelo sofrimento por todos os lados—tolos presunçosos, iludidos por falso saber. Esses vis, contrariando os deveres de varṇa e āśrama, cometem tais violações até mesmo no tīrtha.

Word by Word
उद्वेगम्agitation, distress
उद्वेगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम् (masculine accusative singular)
चand
च:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
परम्great, intense
परम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (masculine accusative singular; adjective)
यान्तिthey go/attain
यान्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमानकालः), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (present indicative, 3rd person plural, parasmaipada)
प्रतप्यन्तिthey suffer, are tormented
प्रतप्यन्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमानकालः), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम् (present indicative, 3rd person plural, ātmanepada)
यतःfrom where/therefore
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय/तसिल्-प्रत्ययान्त)
Formतसिलन्त-अव्ययम्; कारण/अपादानार्थे (indeclinable; 'from/because')
ततःfrom there, thence
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततस् (अव्यय/तसिल्-प्रत्ययान्त)
Formतसिलन्त-अव्ययम्; दिश/क्रमवाचक (indeclinable; 'from there/then')
आत्मसंभाविताःself-conceited, self-important
आत्मसंभाविताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्मन् + सम्भावित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; तत्पुरुषसमासः (आत्मना सम्भाविताः/आत्मनि सम्भाविताः) (masculine nominative plural; tatpurusha)
मूढाःfoolish
मूढाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (masculine nominative plural; adjective)
मिथ्याज्ञानेनby false knowledge
मिथ्याज्ञानेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमिथ्या + ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; कर्मधारयसमासः (मिथ्या ज्ञानम्) (neuter instrumental singular; karmadharaya)
मोहिताःdeluded
मोहिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुह् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तम् (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (past passive participle; masculine nominative plural)
वर्णाश्रमविरुद्धम्contrary to varṇa and āśrama duties
वर्णाश्रमविरुद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवर्ण + आश्रम + विरुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषसमासः (वर्णाश्रमयोः विरुद्धम्) (neuter accusative singular; tatpurusha)
तुbut, however
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्ययम् (particle: but/indeed)
तीर्थेat/in the tīrtha
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम् (neuter locative singular)
कुर्वन्तिthey do, perform
कुर्वन्ति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमानकालः), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (present indicative, 3rd person plural, parasmaipada)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; सम्बन्धसूचकं सर्वनाम (relative pronoun; masculine nominative plural)
अधमाःbase, vile (people)
अधमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (masculine nominative plural; adjective)
Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Restless figures wander in heat-haze, faces anxious, arguing with smug certainty; a calm ascetic points toward the tīrtha, while the sacred precinct glows—contrasting true knowledge with false certainty and dharma-violation.

Characters & Entities
V
Varṇāśrama-dharma
T
Tīrtha (Prabhāsa context)

FAQs

Arrogance and counterfeit spirituality destroy peace and merit; dharma must be upheld especially in sacred spaces.

The admonition occurs within Prabhāsa Māhātmya, applying to behavior at Prabhāsa and tīrthas generally.

The prescription is behavioral: adhere to varṇāśrama-appropriate duties and avoid adharma at the tīrtha.

←Previous Verse
Next Verse→