Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

तत्रापि यो ददेच्छ्राद्धं प्राचीदेव्यास्तु संनिधौ । मातृकं पैतृकं चैव तृप्तं कुलशतं तथा

Transliteration

tatrāpi yo dadecchrāddhaṃ prācīdevyāstu saṃnidhau | mātṛkaṃ paitṛkaṃ caiva tṛptaṃ kulaśataṃ tathā

Translation

Nesse mesmo lugar, quem oferecer um Śrāddha na presença da Deusa Prācī satisfaz tanto a linhagem materna quanto a paterna; de fato, cem gerações de sua família ficam apaziguadas.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (there)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कार (also)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)

• ददेत्: should give; offers
• ददेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• श्राद्धम्: śrāddha offering
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्राचीदेव्याः: of the goddess Prācī
• प्राचीदेव्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्राची + देवी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (प्राची नाम देवी); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)

• संनिधौ: in the presence
• संनिधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• मातृकम्: maternal (line)
• मातृकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मातृक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (maternal)

• पैतृकम्: paternal (line)
• पैतृकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पैतृक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (paternal)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (indeed/just)

• तृप्तम्: becomes satisfied
• तृप्तम्: Kriya (Result-state/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भावे/कर्मणि प्रयोगः (satisfied)

• कुलशतम्: a hundred families (lineages)
• कुलशतम्: Karta (Subject of 'tṛptam'/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुल + शत (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समासः (शतं कुलानि/कुलानाम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयवाचक-अव्यय (thus/likewise)

Speaker

Īśvara (Śiva) [deduced from adjacent verses in the same section]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prācīdevī-sannidhi (within Prabhāsa)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims seated on kuśa grass near a Devī shrine; offerings of piṇḍa/tila/water; Devī Prācī’s presence felt as a protective aura; ancestors symbolically receiving satisfaction.

Characters & Entities

• Prācīdevī
• Śrāddha
• mātṛkakula
• paitṛkakula

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ancestral rites performed at a sanctified spot gain amplified merit, benefiting both maternal and paternal lineages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The vicinity (saṃnidhi) of Goddess Prācī within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering Śrāddha (ancestral rite) near Prācīdevī for the satisfaction of one’s forebears.