Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 24›Shloka 56
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

Devanagari script

चन्द्रमा यक्ष्मणा मुक्तः स्वस्थाननिरतोऽभवत् । आहूय विश्वकर्माणं प्रासादं पर्यकल्पयत् । शुद्धस्फटिकसंकाशं गोक्षीरधवलोज्ज्वलम्

Transliteration

candramā yakṣmaṇā muktaḥ svasthānanirato'bhavat | āhūya viśvakarmāṇaṃ prāsādaṃ paryakalpayat | śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ gokṣīradhavalojjvalam

Translation

Liberto da tísica (yakṣmā), a Lua retornou ao seu próprio posto. Chamando Viśvakarman, fez construir um palácio—radiante como cristal puro, branco e brilhante como leite de vaca.

Word by Word
चन्द्रमाthe Moon
चन्द्रमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन = Masculine Nom singular
यक्ष्मणाfrom consumption/disease (yakṣman)
यक्ष्मणा:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootyakṣman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन = Masculine Instr singular
मुक्तःfreed
मुक्तः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootmukta (कृदन्त, √मुच्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (चन्द्रमा) = Masculine Nom singular, ‘freed’
स्व-स्थान-निरतःintent on his own place
स्व-स्थान-निरतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक) + nirata (कृदन्त, √रम् with नि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (स्वे स्थाने निरतः) = Masculine Nom singular adjective
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन = became/was
आहूयhaving summoned
आहूय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootāhūya (कृदन्त, √ह्वे/√हू, त्वान्त)
Formत्वान्त-अव्यय (gerund) = having summoned
विश्वकर्माणम्Viśvakarman
विश्वकर्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśva + karman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (विश्वस्य कर्मा/कर्मणः) = Acc singular (proper name)
प्रासादम्a palace
प्रासादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprāsāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = Masculine Acc singular
पर्यकल्पयत्constructed
पर्यकल्पयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कॢप् (धातु) with परि
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन = arranged/constructed
शुद्ध-स्फटिक-संकाशम्resembling pure crystal
शुद्ध-स्फटिक-संकाशम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक) + sphaṭika (प्रातिपदिक) + saṃkāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (शुद्धस्य स्फटिकस्य संकाशः) = Acc singular adjective (प्रासादम्)
गो-क्षीर-धवल-उज्ज्वलम्bright, white like cow’s milk
गो-क्षीर-धवल-उज्ज्वलम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootgo (प्रातिपदिक) + kṣīra (प्रातिपदिक) + dhavala (प्रातिपदिक) + ujjvala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समुच्चयार्थ (गोक्षीरवत् धवलः उज्ज्वलः) = Acc singular adjective (प्रासादम्)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Moon, freed from yakṣmā, regains his celestial station and commissions Viśvakarman to build a dazzling palace—crystal-like, milk-white, intensely luminous.

Characters & Entities
C
Candramā (Soma)
Y
Yakṣmā
V
Viśvakarman

FAQs

Gratitude after divine healing should culminate in dharmic service—here, Soma responds by establishing a splendid sacred structure.

Prabhāsa-kṣetra, centered on Someśvara (Somnātha), famed for Soma’s relief and consequent acts of devotion.

No explicit rite is prescribed in this verse; it narrates temple-building as an offering born of restored well-being.

←Previous Verse
Next Verse→