Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 125

प्रतिष्ठाप्य ततो लिंगं श्रीसोमेशं पितामहः । दापयामास विप्रेभ्यो भूरिशो यज्ञदक्षिणाम्

pratiṣṭhāpya tato liṃgaṃ śrīsomeśaṃ pitāmahaḥ | dāpayāmāsa viprebhyo bhūriśo yajñadakṣiṇām

Então, após instalar o venerável Liṅga de Śrī Someśa, o Avô (Brahmā) providenciou que se desse aos brāhmaṇas uma dakṣiṇā de yajña em grande abundância.

pratiṣṭhāpyahaving स्थापित/installed
pratiṣṭhāpya:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√sthā (स्था धातु) (णिच्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (त्वान्त/ल्यप्); causative sense (प्रति-स्थापयित्वा)
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (thereafter)
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
śrīsomeśamŚrī-Someśa
śrīsomeśam:
Karma (Object-apposition/कर्म-विशेषण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + someśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘श्रीमान् सोमेशः’ इति कर्मधारय; liṅgam इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन
pitāmahaḥPitāmaha (Brahmā)
pitāmahaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpitāmaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
dāpayāmāsacaused (them) to give
dāpayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (दा धातु) (णिच्)
Formलिट् (Perfect/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative) = ‘caused to give’
viprebhyaḥto the Brahmins
viprebhyaḥ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), बहुवचन
bhūriśaḥthe great/lordly one
bhūriśaḥ:
Karta-anvaya (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūri (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘भूरिः (बहु) ईशः’ इति कर्मधारय; कर्तृ (pitāmahaḥ) का विशेषण
yajñadakṣiṇāmthe sacrificial fee/gift
yajñadakṣiṇām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक) + dakṣiṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; यज्ञस्य दक्षिणा इति षष्ठी-तत्पुरुष

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Śrī Someśvara/Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/śaunaka-lineage style, as typical)

Scene: Brahmā (Pitāmaha), four-faced, performs the installation of the Śrī Someśa liṅga at Prabhāsa; priests and brāhmaṇas receive abundant dakṣiṇā beside a yajña-vedi, with the sea-coast atmosphere implied.

B
Brahmā (Pitāmaha)
Ś
Śrī Someśa
L
Liṅga
B
Brāhmaṇas
Y
Yajña-dakṣiṇā

FAQs

Worship is completed by dāna—sharing wealth as dakṣiṇā sustains dharma and sanctifies the rite.

Prabhāsakṣetra, where establishing Someśa and giving dakṣiṇā are praised as merit-producing acts.

Post-yajña dakṣiṇā: giving abundant sacrificial fees to qualified brāhmaṇas after liṅga installation.