Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

न शक्तोऽन्यः पुनश्चंद्रः कर्तुं त्वां निर्मलं पुनः । वर्जयित्वा महादेवं शितिकंठमुमापतिम्

Transliteration

na śakto'nyaḥ punaścaṃdraḥ kartuṃ tvāṃ nirmalaṃ punaḥ | varjayitvā mahādevaṃ śitikaṃṭhamumāpatim

Translation

Ó Candra, ninguém mais pode tornar-te puro novamente—senão Mahādeva, Śitikanṭha de garganta azul, consorte de Umā.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• शक्तः: able
• शक्तः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) √शक्

• अन्यः: any other (one)
• अन्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)

• चन्द्रः: the Moon (Candra)
• चन्द्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कर्तुम्: to make/do
• कर्तुम्: Prayojana/Artha (प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निर्मलम्: pure/spotless
• निर्मलम्: Karma-visheshana (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्मल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘त्वाम्’ इति कर्मणि विशेषण

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्ति-अव्यय

• वर्जयित्वा: excepting/leaving aside
• वर्जयित्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वर्जय् (धातु; √वर्ज् causative)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (Gerund/Absolutive)

• महादेवम्: Mahādeva
• महादेवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शितिकण्ठम्: Śitikaṇṭha (the blue/white-throated one)
• शितिकण्ठम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिति-कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (शितिः कण्ठः यस्य सः)

• उमापतिम्: Umāpati (husband of Umā)
• उमापतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उमा-पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (उमायाः पतिः)

Speaker

Dakṣa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somnātha / Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Candra, pale and diminished, is told that only Śitikaṇṭha—blue-throated Mahādeva, Umā’s lord—can restore his purity; Śiva’s presence is felt as cool, compassionate power.

Characters & Entities

• Candra (Soma)
• Mahādeva
• Śitikaṇṭha
• Umāpati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True purification is granted by Mahādeva; spiritual cleansing culminates in Śiva’s grace rather than mere power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to Prabhāsa-kṣetra’s glorification, where Śiva’s restoring power is central to the place’s sacred fame.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, seeking Śiva for purification—approaching Mahādeva with devotion and worship.