Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

राजा हिरण्यकशिपुर्यांयामाशां निरीक्षते । तस्यां तस्यां दिशि सुरा नमश्चक्रुर्महर्षिभिः । हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः सुमहाबलाः

rājā hiraṇyakaśipuryāṃyāmāśāṃ nirīkṣate | tasyāṃ tasyāṃ diśi surā namaścakrurmaharṣibhiḥ | hiraṇyakaśipoḥ putrāścatvāraḥ sumahābalāḥ

Para qualquer direção que o rei Hiraṇyakaśipu lançasse o olhar, nessa mesma região os deuses—junto com os grandes ṛṣis—lhe prestavam reverência. Hiraṇyakaśipu teve quatro filhos de força imensa.

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिरण्यकशिपुःHiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘राजा’ इति समानाधिकरण-विशेष्य
याम्which
याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-विशेषण (which)
याम्whichever
याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (whichever)
आशाम्direction/quarter
आशाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
निरीक्षतेlooks at/observes
निरीक्षते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + ईक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
तस्याम्in that (direction)
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘आशा/दिश्’ इत्यर्थे (in that)
तस्याम्in each such (direction)
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (in each such)
दिशिin the direction
दिशि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नमःsalutation
नमः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘नमः’ इति नमस्कारार्थक-शब्दः
चक्रुःmade/did (offered)
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
महर्षिभिःwith the great sages
महर्षिभिः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् ऋषिः)
हिरण्यकशिपोःof Hiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपोः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चत्वारःfour
चत्वारः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्याविशेषणम्
सुमहाबलाःvery mighty
सुमहाबलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + महा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (सु-महद् बलं येषाम्) बहुव्रीह्यर्थे विशेषणप्रयोगः

Skanda (deduced from Prabhāsa Māhātmya dialogic style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Hiraṇyakaśipu enthroned; as he turns his gaze to each quarter, devas and mahārṣis in that direction bow—an unsettling tableau of cosmic hierarchy reversed; then a brief coda hinting at his four mighty sons.

H
Hiraṇyakaśipu
D
Devas (Suras)
M
Maharṣis

FAQs

Dominion gained through fear is unstable; the Purāṇas contrast coerced homage with true reverence rooted in dharma.

Prabhāsakṣetra is the sacred narrative setting, though this verse focuses on the Daitya king’s worldly power.

None; the verse describes acts of obeisance (namas) as compelled homage, not a prescribed ritual.