Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

तीर्थयात्राप्रसंगेन दैवयोगात्पितामह । चिरायुरेष वै प्रोक्तो ह्यमीभिश्चाभिवादितैः

tīrthayātrāprasaṃgena daivayogātpitāmaha | cirāyureṣa vai prokto hyamībhiścābhivāditaiḥ

Ó Pitāmaha, no decurso da peregrinação aos tīrtha—por uma convergência providencial—este menino foi de fato proclamado «de longa vida» por estes mesmos sábios, após terem sido devidamente saudados.

tīrthayātrāprasaṃgenaby the occasion of pilgrimage
tīrthayātrāprasaṃgena:
Karana (Instrument/Cause/करण)
TypeNoun
Roottīrtha + yātrā + prasaṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) = tīrthayātrāyāḥ prasaṅgena
daivayogātdue to divine conjunction/fate
daivayogāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootdaiva + yoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; समासः = daivasya yogāt
pitāmahaO grandfather
pitāmaha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpitāmaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
cirāyuḥlong-lived
cirāyuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcira + āyus (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः = ciraṃ āyuḥ yasya saḥ
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
proktaḥwas declared/said
proktaḥ:
Kriya (Predication/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) + pra + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कथितः’
hifor/indeed
hi:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (for/indeed)
amībhiḥby these (people)
amībhiḥ:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
abhivāditaiḥhaving been saluted / who have saluted (contextual)
abhivāditaiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootabhi + √vad (वद्) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘amībhiḥ’ इत्यस्य विशेषणम्

Ṛṣis (Saptarṣis) addressing Brahmā

Tirtha: प्रभासक्षेत्र

Type: kshetra

Listener: पितामह (ब्रह्मा) प्रति सम्बोधनं; शेषे ऋषयः/देवाः श्रोत्रत्वेन

Scene: प्रभासक्षेत्रे तीर्थयात्रा-प्रसङ्गः—ऋषयः बालं नमस्कृतं दृष्ट्वा दीर्घायुषः इति घोषयन्ति; पृष्ठे तीर्थ-चिह्नानि, यज्ञोपवीतधारी विप्राः, शान्त-प्रभा।

B
Brahmā
P
Pitāmaha
S
Saptarṣi
T
tīrtha-yātrā

FAQs

Pilgrimage becomes fruitful when joined with humility and reverence; providence works through dharmic conduct.

Prabhāsakṣetra, presented as a sacred pilgrimage context where destiny can be transformed.

Abhivādana is again underscored as proper conduct; tīrtha-yātrā is the devotional framework.