Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

ताभिर्धिनोत्ययं लोकं प्रजाश्चैव चतुर्विधाः । ओषध्यः फलपाकांताः कणाः सप्तदश स्मृताः

tābhirdhinotyayaṃ lokaṃ prajāścaiva caturvidhāḥ | oṣadhyaḥ phalapākāṃtāḥ kaṇāḥ saptadaśa smṛtāḥ

Por elas este mundo é sustentado, e também os seres de quatro espécies. Estas plantas cultivadas, que amadurecem até o fruto e a colheita, são lembradas como ‘grãos’ de dezessete variedades.

ताभिःby those (herbs)
ताभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
धिनोतिnourishes/sustains
धिनोति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधि/धिनु (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रजाःcreatures/subjects
प्रजाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (particle: indeed/only)
चतुर्विधाःfourfold
चतुर्विधाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (चतुर्विध), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (प्रजाः इति विशेष्येण सह)
ओषध्यःherbs
ओषध्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
फलपाकान्ताःending in fruit-ripening
फलपाकान्ताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल (प्रातिपदिक) + पाक (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (फलपाकः अन्तः यासाम्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (ओषध्यः इति विशेष्येण सह)
कणाःgrains/kernels
कणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सप्तदशseventeen
सप्तदश:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + दश (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्वन्द्व (सप्त + दश = 17), संख्या-विशेषण, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (कणाः इति विशेष्येण सह)
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तं विधेय-क्रियावत् (predicative), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Likely Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta) narrating within Prabhāsa Khaṇḍa

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A didactic scene in a sacred coastal kṣetra: sages enumerate grains as embodiments of sustenance; baskets of rice, barley, wheat, millets, sesame and pulses arranged before a yajña-vedi, with Somnath/Prabhāsa aura in the background.

O
Oṣadhi
P
Prajā (fourfold beings)

FAQs

Food and fertility are sacred supports of dharma; the world’s continuity is tied to divinely-originating nourishment.

Prabhāsakṣetra, by presenting its Māhātmya as a source-text for cosmic nourishment linked to Soma’s grace.

No direct ritual; the verse sets up a catalog useful for yajña/household dharma discussions around grains.