Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तं दृष्ट्वा मुच्यते जंतुर्जन्मसंसारबन्धनात् । प्राप्नुयादीप्सितान्कामानिह लोके परत्र च

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā mucyate jaṃturjanmasaṃsārabandhanāt | prāpnuyādīpsitānkāmāniha loke paratra ca

Translation

Ao contemplá-Lo, o ser é libertado do vínculo do nascimento e da transmigração, e alcança os fins desejados — neste mundo e também no além.

Word by Word

• तम्: that (liṅga/him)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; demonstrative pronoun, Accusative singular

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया; having seen

• मुच्यते: is liberated
• मुच्यते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; present passive 3sg

• जन्तुः: a creature, being
• जन्तुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; nominative singular

• जन्मसंसारबन्धनात्: from the bondage of birth and worldly existence
• जन्मसंसारबन्धनात्: Apādāna (Source/Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + संसार (प्रातिपदिक) + बन्धन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; जन्म-संसारस्य बन्धनम्), नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ablative singular

• प्राप्नुयात्: may obtain
• प्राप्नुयात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; may attain

• ईप्सितान्: desired
• ईप्सितान्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक; ईप्स्/आप्-इच्छार्थक-धातु से निष्पन्न)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; adjective qualifying कामान्

• कामान्: wishes, desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; accusative plural

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्ययम् (adverb: here/in this world)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; locative singular

• परत्र: hereafter, in the next world
• परत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: परत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb: in the other world/thereafter)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्ययम् (conjunction)

Speaker

Īśvara (Śiva) (implied from the adhyāya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣpadanteśvara (darśana locus)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A devotee beholds the deity/shrine and is shown symbolically breaking chains of rebirth; above, two paths appear—worldly prosperity and luminous liberation—both flowing from the same darśana.

Characters & Entities

• Puṣpadanteśvara
• Gaṇeśa (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana at a sanctified site is celebrated as granting both bhoga (legitimate aims) and mokṣa (release from saṃsāra).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Puṣpadanteśvara in Prabhāsa-kṣetra, whose mere sight is praised for liberating power.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act emphasized is darśana—seeing the deity/shrine; no additional vow is specified in this verse.