Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

Devanagari script

किमेवं बुध्यते देव कृतमेतद्विचेष्टितम् । मां परित्यज्य यः कामात्कृतवानसि किल्बिषम्

Transliteration

kimevaṃ budhyate deva kṛtametadviceṣṭitam | māṃ parityajya yaḥ kāmātkṛtavānasi kilbiṣam

Translation

Ó Deva, como pudeste pensar e agir desta maneira? Ao abandonar-me por desejo, cometeste uma transgressão pecaminosa.

Word by Word

• किम्: what/why
• किम्: Karman (Object/कर्म) (प्रश्नार्थ)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative; here adverbial sense ‘why/what’

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• बुध्यते: is understood/considered
• बुध्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; ‘is understood/considered’

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Karman (Object/कर्म) (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) (कृदन्त-भूतकृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/made’

• एतत्: this
• एतत्: Karman (Object/कर्म) (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative; qualifying ‘viceṣṭitam’

• विचेष्टितम्: misconduct/act
• विचेष्टितम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वि-चेष्ट् (धातु) (कृदन्त-भूतकृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘misdeed/act’

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री/पुं (सर्वनाम), द्वितीया, एकवचन

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: Kriya (Action/क्रिया) (पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: परि-त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having abandoned’

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun

• कामात्: from desire
• कामात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी, एकवचन; ablative; ‘out of desire’

• कृतवान्: has done
• कृतवान्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) (कृदन्त-क्तवतुँ)
• Form: भूतकृदन्त (क्तवतुँ), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; periphrastic perfect with ‘असि’

• असि: you are (have)
• असि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; auxiliary with ‘कृतवान्’

• किल्बिषम्: sin/offence
• किल्बिषम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: Devī, eyes blazing, speaks a piercing accusation to Brahmā: ‘abandoning me out of desire, you committed kīlbiṣa’; Brahmā remains silent, the hall stunned.

Characters & Entities

• Devī
• Deva (addressed)
• kilbiṣa (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Desire-driven actions (kāma) can become adharma and lead to sin; even the exalted are accountable to dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The rebuke occurs within the Prabhāsa-kṣetra narrative frame, reinforcing that Prabhāsa is a place where dharma is upheld.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse is an ethical accusation tied to an ongoing ritual/assembly context.