Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तस्यैव दक्षिणे भागे तृतीयो भैरवः स्थित । ब्रह्मकुण्डसमीपे तु सावित्र्या संप्रतिष्ठितः

īśvara uvāca | tasyaiva dakṣiṇe bhāge tṛtīyo bhairavaḥ sthita | brahmakuṇḍasamīpe tu sāvitryā saṃpratiṣṭhitaḥ

Īśvara disse: “Na parte sul daquele mesmo lugar está o terceiro Bhairava. Perto de Brahmakūṇḍa, ele foi devidamente instalado por Sāvitrī.”

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तस्यof that (place/it)
तस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
दक्षिणेon the southern
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; दिशावाचक
भागेpart, region
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तृतीयःthird
तृतीयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्रमवाचक
भैरवःBhairava
भैरवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
स्थितःis situated
स्थितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मकुण्डसमीपेnear Brahma-kuṇḍa
ब्रह्मकुण्डसमीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्म + कुण्ड + समीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; समासः—ब्रह्मकुण्डस्य समीपम्
तुindeed, but
तु:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
सावित्र्याby Sāvitrī
सावित्र्या:
Karana (Instrument/Agentive instrumental/करण)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
संप्रतिष्ठितःhas been established
संप्रतिष्ठितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Brahmakūṇḍa precinct; Southern Bhairava shrine

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’; likely Pārvatī within the dialogue frame)

Scene: A sacred map-like scene: Brahmakūṇḍa as a temple tank; to its south a fierce yet auspicious Bhairava stands as kṣetra-pāla, with Sāvitrī shown in a devotional posture indicating installation (pratiṣṭhā).

B
Bhairava
B
Brahmakūṇḍa
S
Sāvitrī
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Sacred places are mapped through divine installations; worship gains authority through lineage of consecration.

The ‘third Bhairava’ shrine located near Brahmakūṇḍa in Prabhāsa-kṣetra.

No direct rite here; it provides shrine-location and consecration provenance (installed by Sāvitrī).