Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

तत्र शुक्लत्रयोदश्यां संस्नाप्य विधिना शिवम् । पूजयेद्विविधैः पुष्पैर्गंधधूपैरनु क्रमात् । स प्राप्नोत्यखिलं कामं मनसा यद्यदीप्सितम्

tatra śuklatrayodaśyāṃ saṃsnāpya vidhinā śivam | pūjayedvividhaiḥ puṣpairgaṃdhadhūpairanu kramāt | sa prāpnotyakhilaṃ kāmaṃ manasā yadyadīpsitam

Ali, no décimo terceiro dia da quinzena clara, após banhar Śiva segundo o rito devido, deve-se adorá-lo em sequência com flores variadas, fragrâncias e incenso. Ele alcança todo desejo—tudo o que a mente anelar.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — indeclinable adverb of place
शुक्ल-त्रयोदश्याम्on the bright thirteenth lunar day
शुक्ल-त्रयोदश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + त्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; ‘on the bright (fortnight) thirteenth (tithi)’
संस्नाप्यhaving bathed (ritually)
संस्नाप्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसंस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया — having bathed/washed (someone)
विधिनाby the prescribed rite/method
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘should worship’
विविधैःwith various
विविधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — Instrumental plural; agrees with ‘पुष्पैः’
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — Instrumental plural
गन्ध-धूपैःwith perfumes and incense
गन्ध-धूपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक) + धूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — Instrumental plural; copulative ‘perfumes and incense’
अनुaccording to
अनु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्ग/क्रियाविशेषण) — indeclinable ‘in accordance/after’
क्रमात्in due order
क्रमात्:
Hetu/Avadhi (Source/Limit—adverbial)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular used adverbially (‘in order/step by step’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Pronoun ‘he’
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘attains’
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; agrees with ‘कामम्’
कामम्desire (object of desire)
कामम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
मनसाby (his) mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular (‘by mind’)
यत्-यत्whatever
यत्-यत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Correlative pronoun, repeated: ‘whatever’
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स्-भाव)
Formकृत (past passive participle sense), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — ‘desired’; agrees with ‘यत्-यत्’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Citrāṅgadeśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A bright-fortnight Trayodaśī worship: devotees bathe the liṅga with water/milk, then offer layered flowers, sandal paste, and incense; the atmosphere is fragrant and luminous, suggesting fulfillment of heartfelt wishes.

Ś
Śiva
Ś
Śukla Trayodaśī
P
Pūjā
G
Gandha
D
Dhūpa

FAQs

Ritual performed with order and reverence at a holy site is portrayed as a means for both worldly fulfilment and spiritual uplift.

Citrāṅgadeśvara Liṅga in Prabhāsakṣetra.

On śukla trayodaśī: abhiṣeka (ritual bathing) of Śiva followed by sequential worship with flowers, fragrance, and incense.