Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

दुर्वासा उवाच । मुक्तितीर्थमहं ज्ञात्वा ज्ञानेन मधुसूदन । चक्रतीर्थं गतः स्नातुं यात्रायां हर्षसंयुतः

durvāsā uvāca | muktitīrthamahaṃ jñātvā jñānena madhusūdana | cakratīrthaṃ gataḥ snātuṃ yātrāyāṃ harṣasaṃyutaḥ

Durvasa disse: "Conhecendo, pelo verdadeiro discernimento, o Tīrtha chamado Muktitīrtha, ó Madhusūdana, fui em peregrinação — alegre nessa jornada — para banhar-me em Cakratīrtha."

durvāsāḥDurvāsā
durvāsāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (वचन)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
mukti-tīrthamthe Mukti-tīrtha
mukti-tīrtham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmukti (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘मुक्तेः तीर्थम्’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
jñātvāhaving known
jñātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootjñā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
jñānenaby knowledge
jñānena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
madhusūdanaO Madhusūdana
madhusūdana:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmadhu (प्रातिपदिक) + sūdana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘मधोः सूदनः’); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
cakra-tīrthamto the Cakra-tīrtha
cakra-tīrtham:
Karma (गमनस्य कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
gataḥwent
gataḥ:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु) → gata (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (finite sense: ‘went’)
snātumto bathe
snātum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootsnā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजनार्थे
yātrāyāmon the pilgrimage
yātrāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
harṣa-saṃyutaḥendowed with joy
harṣa-saṃyutaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootharṣa (प्रातिपदिक) + saṃyuta (कृदन्त, युज् धातु)
Formतत्पुरुष-समास (‘हर्षेण संयुतः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय

Durvāsā

Tirtha: Cakratīrtha (with mention of Muktitīrtha)

Type: kshetra

Listener: Madhusūdana (Kṛṣṇa)

Scene: Sage Durvāsā, radiant and austere, sets out on a joyful pilgrimage toward Dvārakā’s Cakratīrtha, holding kuśa and akṣata, addressing Madhusūdana with devotion.

D
Durvāsā
M
Madhusūdana (Viṣṇu)
M
Muktitīrtha
C
Cakratīrtha
Y
Yātrā (pilgrimage)
S
Snāna (ritual bath)

FAQs

Pilgrimage undertaken with right understanding (jñāna) and devotion turns tīrtha-bathing into a path oriented toward liberation (mukti).

Muktitīrtha and Cakratīrtha are explicitly named and praised as sacred bathing places within the Dvārakā Māhātmya sacred landscape.

Snāna (ritual bathing) at Cakratīrtha is mentioned as the pilgrim act performed during yātrā.