Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 35›Shloka 42
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

Devanagari script

मुद्गल उवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यत्त्वं दृष्टः सुरेश्वर । दर्शनं ते सहस्राक्ष स्वप्नेष्वपि सुदुर्लभम्

Transliteration

mudgala uvāca | eṣa eva varaḥ ślāghyo yattvaṃ dṛṣṭaḥ sureśvara | darśanaṃ te sahasrākṣa svapneṣvapi sudurlabham

Translation

Mudgala disse: “Só este é o dom digno de louvor: que eu te vi, ó Senhor dos deuses. Ó de mil olhos, a tua visão é difícil de obter até mesmo em sonhos.”

Word by Word
मुद्गलःMudgala
मुद्गलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुद्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — “said/spoke”
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic: “indeed/only”)
वरःboon
वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
श्लाघ्यःpraiseworthy
श्लाघ्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्लाघ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — “praiseworthy” (agreeing with वरः)
यत्inasmuch as/that
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयत्-कारणार्थक/सम्बन्धसूचक-अव्यय (correlative: “that/inasmuch as”)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
दृष्टः(were) seen
दृष्टः:
Kriya-pratipadika (Predicative/क्रियाविशेष्य)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — “seen” (predicate with त्वम्)
सुरेश्वरO Lord of the gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुरेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन — समास: सुराणाम् ईश्वरः (lord of gods)
दर्शनम्seeing/vision
दर्शनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — Nominative/Accusative singular
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
सहस्राक्षO thousand-eyed (Indra)
सहस्राक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसहस्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन — बहुव्रीहि: सहस्रम् अक्षाणि यस्य (thousand-eyed)
स्वप्नेषुin dreams
स्वप्नेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन — Locative plural
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-निपात (particle: “also/even”)
सुदुर्लभम्very rare
सुदुर्लभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — “very hard to obtain”; समास: सु + दुर्लभ
Speaker

Mudgala

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māmuhrada (name-etymology introduced in the immediate context)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Indra (Sureśvara, Sahasrākṣa)

Visual Art Cues

Scene: A sage (Mudgala) stands with folded hands before Indra (Sahasrākṣa), who appears in radiant celestial form; the setting hints at a sacred lake and grove-filled tīrtha landscape.

Characters & Entities
M
Mudgala
I
Indra (Sureśvara, Sahasrākṣa)

FAQs

Contentment and humility: the sage values sacred encounter (darśana) over material or heavenly rewards.

The encounter is part of the sacred-history that later establishes Māmuhrada as a recognized tīrtha.

None; the focus is on darśana as a spiritual grace.

←Previous Verse
Next Verse→