Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

संत्याज्याश्च तथा प्राणास्तदग्रेप्रायसंश्रितैः । वांछद्भिः शिवसांनिध्यं सत्यमेतन्मयोदितम्

Transliteration

saṃtyājyāśca tathā prāṇāstadagreprāyasaṃśritaiḥ | vāṃchadbhiḥ śivasāṃnidhyaṃ satyametanmayoditam

Translation

E ali, na sua própria presença, aqueles que se abrigam no prāya (o jejum final por voto) devem também entregar o sopro vital—se anelam a proximidade de Śiva. Isto é verdade, assim o declaro.

Word by Word

• संत्याज्याः: should be given up
• संत्याज्याः: Vidhi (Injunctive predicate/विधि)
• Type: Verb
• Root: सम्-त्यज् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (to be abandoned)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction: “and”)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चय (adverb: “thus/also”)

• प्राणाः: life-breaths; life
• प्राणाः: Karma (Entity to be abandoned/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तत्: that/its
• तत्: Sambandha (Genitival relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी-सम्बन्धे अव्ययवत् पूर्वपद (here: “that/its”, linking to ‘अग्रे’)

• अग्रे: in front (of it)
• अग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानार्थ (locative: “in front/presence”)

• प्राय: near; at
• प्राय: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राय (अव्यय)
• Form: अव्यय; निकट/अधिक्य/प्रायशः-अर्थ (particle/adverb: “near/mostly/approximately”; here: “near/at”)

• संश्रितैः: by those who have taken refuge
• संश्रितैः: Kartr (Agent/कर्तृ)
• Type: Verb
• Root: सम्-श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; “by those who have resorted to”

• वाञ्छद्भिः: by those who desire
• वाञ्छद्भिः: Kartr (Agent/कर्तृ)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; “by those desiring”

• शिवसांनिध्यम्: Shiva’s presence
• शिवसांनिध्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव-सांनिध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘शिवस्य सान्निध्यम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective: “true”)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject of ‘is true’/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• उदितम्: said
• उदितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-वद्/वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “said/uttered”

Speaker

Narrator (Purāṇic voice; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa tradition in Māhātmya narration)

Characters & Entities

• Śiva
• Śiva-sānnidhya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

For those firmly resolved, the kṣetra is portrayed as a gateway to Śiva’s immediate presence, even at life’s final transition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śiva-connected sacred precinct associated with the Suparṇākhya deity in Adhyāya 82; the verse itself does not supply the site-name.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prāya (i.e., prāyopaveśana)—a vowed final fast undertaken before the deity, culminating in relinquishing prāṇa.