Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

शंकर उवाच । अहं त्वद्वचनाद्राजन्संप्राप्ते सोमवासरे । प्रत्यूषे च निवत्स्यामि प्रासादे नात्र संशयः

Transliteration

śaṃkara uvāca | ahaṃ tvadvacanādrājansaṃprāpte somavāsare | pratyūṣe ca nivatsyāmi prāsāde nātra saṃśayaḥ

Translation

Śaṅkara disse: “Ó Rei, conforme a tua palavra, quando chegar a segunda-feira, ao romper da aurora habitarei aqui neste templo—sem dúvida alguma.”

Word by Word

• शंकरः: Śaṅkara
• शंकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग-प्रयोग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• त्वद्वचनात्: from your word/command
• त्वद्वचनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (युष्मद्-षष्ठी-आधारित) + वचन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (षष्ठी-तत्पुरुष; ‘त्वद्-वचनम्’); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• संप्राप्ते: when (it has) arrived
• संप्राप्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle) ‘संप्राप्त’; पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘(दिवसे) संप्राप्ते’ इत्यर्थे

• सोमवासरे: on Monday
• सोमवासरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम + वासर (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष; ‘सोमस्य वासरः’ = Monday); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• प्रत्यूषे: at dawn
• प्रत्यूषे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रत्यूष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; कालवाचक

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (and)

• निवत्स्यामि: I shall dwell/stay
• निवत्स्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-वत्स्/वस् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• प्रासादे: in the palace/temple-building
• प्रासादे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

Speaker

Śaṅkara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Suvimala-kuṇḍa / Śiva-prāsāda (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nala (rājan)

Visual Art Cues

Scene: Śaṅkara responds to King Nala, assuring that on Monday at dawn He will dwell in the temple without doubt.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)
• Nala
• Somavāra (Monday)
• Prāsāda (temple)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace becomes accessible through sacred time (Somavāra, dawn) and sacred space (prāsāda), aligning devotion with auspicious rhythms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śaiva prāsāda and its associated tīrtha in Nāgarakhaṇḍa, Adhyāya 55, where Śaṅkara promises special dawn presence on Mondays.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seeking Śiva’s presence/darśana at pratyūṣa (dawn) on Somavāra (Monday) at the prāsāda (temple).