Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 50

Devanagari script

सूत उवाच । एवं संभाष्य तं सर्वं नंदिनी स्वसखीजनम् । प्रस्थिता व्याघ्रमुद्दिश्य पुत्रशोकेन पीडिता

Transliteration

sūta uvāca | evaṃ saṃbhāṣya taṃ sarvaṃ naṃdinī svasakhījanam | prasthitā vyāghramuddiśya putraśokena pīḍitā

Translation

Sūta disse: Tendo assim falado com todo o seu círculo de amigas, Nandinī, atormentada pela dor por seu filho, partiu, dirigindo-se ao tigre.

Word by Word

• सूतः: Sūta (the narrator)
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (adverb: thus)

• संभाष्य: having spoken/conversed
• संभाष्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + भाष् (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक (having spoken)

• तम्: him/that (person)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: all/entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नन्दिनी: Nandinī
• नन्दिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वसखीजनम्: her group of friends
• स्वसखीजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + सखी + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वस्याः सखीनां जनः)

• प्रस्थिता: departed/set out
• प्रस्थिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• व्याघ्रम्: the tiger
• व्याघ्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उद्दिश्य: aiming at/with regard to
• उद्दिश्य: Prayojana (Purpose)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् + दिश् (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), प्रयोजनार्थक (aiming at/with reference to)

• पुत्रशोकेन: by grief for (her) son
• पुत्रशोकेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र + शोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पुत्रस्य शोकः)

• पीडिता: afflicted
• पीडिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पीड् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame typical; not explicit here)

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates: Nandinī, after speaking with her friends, departs toward a tiger, burdened by grief for her child; the path narrows into a shadowed forest.

Characters & Entities

• Sūta
• Nandinī
• Vyāghra (tiger)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is tested in crisis; the narrative frames an imminent moral trial grounded in truth and compassion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is within Tīrthamāhātmya but does not name the tīrtha in this snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it advances the story.